Zinkcitraat

Zinkcitraat is zink dat gebonden is aan citroenzuur. Op etiketten staat het ook als zink citraat. Het is een van de gangbare organische zinkvormen, naast bisglycinaat, gluconaat en picolinaat.

De keuze op deze pagina draait om drie dingen. Hoeveel elementair zink een dagdosering levert, welke toedieningsvorm bij je past en hoe je het inneemt.

Hieronder lees je wat citraat is en wat er over de opname is gemeten. Ook zie je hoe citraat zich verhoudt tot de aanbevolen hoeveelheid en de bovengrens.

Waar wordt zinkcitraat voor gebruikt?

Zink werkt in je lichaam als hulpstof voor enzymen. Dat zijn eiwitten die reacties in je cellen op gang brengen. Daardoor is zink betrokken bij je stofwisseling en bij de aanmaak van nieuwe cellen.

De volgende gezondheidseffecten zijn officieel goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie. Ze gelden voor zink als mineraal, en dus ook voor zink in de vorm van citraat:

• Zink draagt bij tot de instandhouding van een normaal gezichtsvermogen.
• Zink draagt bij tot de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed.
• Zink draagt bij tot een normale DNA-synthese.
• Zink draagt bij tot een normale eiwitsynthese.
• Zink draagt bij tot een normaal metabolisme van macronutriënten.
• Zink draagt bij tot een normaal koolhydraatmetabolisme.
• Zink draagt bij tot een normaal metabolisme van vetzuren.
• Zink draagt bij tot een normaal metabolisme van vitamine A.
• Zink draagt bij tot een normaal zuur-basemetabolisme.

Een paar termen uit die lijst in gewone woorden. Metabolisme is stofwisseling: hoe je lichaam voedingsstoffen verwerkt. Macronutriënten zijn koolhydraten, vetten en eiwitten.

DNA-synthese en eiwitsynthese staan voor de aanmaak van erfelijk materiaal en van eiwitten. Het zuur-basemetabolisme is het evenwicht tussen zuren en basen in je lichaam.

Zink heeft nog meer goedgekeurde gezondheidseffecten, onder andere voor het immuunsysteem, de huid, het haar en de nagels. Die staan compleet op de algemene zinkpagina.

Wat is citraat precies?

Citraat is de vorm die citroenzuur aanneemt zodra het aan een mineraal vastzit. Citroenzuur ken je van citroenen en sinaasappels. In zinkcitraat is het zink daaraan gekoppeld.

Zinkcitraat bevat per gram verbinding relatief veel zink. Het lost maar een beetje op in water [2].

Hoe goed wordt zink citraat opgenomen?

Bij mensen is één direct opname-onderzoek naar deze vorm gedaan. Vijftien gezonde volwassenen kregen 10 milligram zink als supplement, zonder voedsel. Uit zinkcitraat werd 61,3% van die dosis opgenomen, uit zinkgluconaat 60,9% en uit zinkoxide 49,9% [2].

Die percentages zijn opnamefracties: het deel van de ingenomen dosis dat het lichaam opnam. Dat is een andere maat dan een cijfer dat zegt hoeveel procent méér een vorm oplevert dan een andere vorm. Zulke relatieve cijfers, zoals je ze over bisglycinaat tegenkomt, kun je niet naast deze fracties leggen.

Er is weinig onderzoek dat de verschillende zinkverbindingen bij mensen rechtstreeks vergelijkt [4].

Welke zinkcitraat-supplementen zijn er?

In al deze producten zit dezelfde verbinding. Wat verschilt is de toedieningsvorm, de sterkte en wat er verder in de formule zit.

Tabletten

Een tablet is geperst en bevat naast zinkcitraat een vulstof. Tabletten zijn er in de meeste sterktes en zijn makkelijk te halveren als je lager wilt doseren.

Vegetarische capsules

Een vegetarische capsule heeft een omhulsel van plantaardige cellulose, zonder gelatine. Daarmee past deze vorm bij een vegetarisch of vegan eetpatroon. Capsules kun je niet halveren.

Zuigtabletten en siroop

Zinkcitraat zie je relatief vaak in zuigtabletten en vloeibare vormen. Een zuigtablet lost langzaam op in de mond en vraagt geen water. In een vloeistof heeft citraat betere smaakeigenschappen dan de andere gangbare zinkvormen [2].

Zinkcitraat in een combinatieformule

Citraat zit ook in bredere formules, bijvoorbeeld met andere mineralen of met vitamine D. Zo'n product is handig als je meerdere stoffen tegelijk aanvult. Per dagdosering zit er meestal minder zink in dan in een los zinksupplement.

Welke kies je?

Zoek je alleen zink, kies dan een los product en vergelijk op het elementaire zink per dagdosering. Heb je moeite met slikken, dan is een zuigtablet of siroop de praktische keuze. Wil je lager doseren dan de kleinste sterkte, kies dan een tablet die je kunt halveren.

Hoeveel elementair zink zit er in zinkcitraat?

Elementair zink is de hoeveelheid puur zink in een dosis, los van de citraat eromheen. Dat getal staat op het etiket. Vergelijk altijd op elementair zink en niet op het gewicht van de hele verbinding.

Zinkcitraat-supplementen op de markt leveren meestal 15 tot 50 milligram elementair zink per dagdosering. Dat is het beeld over de producten heen. Een product van 50 mg zit daarmee ruim boven de dagelijkse behoefte.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 9,0 milligram zink voor mannen en 7,0 milligram voor vrouwen van 18 jaar en ouder. De aanvaardbare bovengrens voor volwassenen van 18 jaar en ouder is 25 milligram per dag [1].

De bovengrens is de hoeveelheid die je langdurig dagelijks binnen kunt krijgen zonder nadelige gevolgen. Tel daarvoor alles bij elkaar op: je zinkcitraat, maar ook een multivitamine of mineralencombinatie.

Hoe neem je zinkcitraat in?

In het opname-onderzoek kregen de deelnemers zinkcitraat zonder voedsel. Dat is dus de situatie waarin de opnamecijfers hierboven zijn gemeten.

Sommige stoffen uit voeding verlagen de opname van zink. Fytaten zijn stoffen uit volkoren granen en peulvruchten die mineralen binden. Zij, caseïne uit melk en calcium kunnen de biologische beschikbaarheid van zink verminderen [3].

Biologische beschikbaarheid is het deel van een stof dat je lichaam daadwerkelijk kan gebruiken.

Neem zinkcitraat bij voorkeur los van een maaltijd met veel melkproducten of volkoren. Krijg je op een lege maag last, neem het dan bij een lichte maaltijd.

Langdurig een hoge dosis zink via supplementen kan tot een kopertekort leiden [1].

Zink kan ook de opname van bepaalde medicijnen verlagen. Dat geldt voor het antibioticum ciprofloxacine, het antibioticum doxycycline en het botmedicijn risedronaat [3].

Gebruik je een van die middelen? Overleg dan met je apotheker over de volgorde en de tijd ertussen. Een zinksupplement is geen medicijn en vervangt geen behandeling.

Veelgestelde vragen over zinkcitraat supplementen

Waarom kiezen mensen voor zink citraat in plaats van een andere vorm?

Zink citraat bevat relatief veel zink per gram verbinding en wordt, net als zinkgluconaat, goed opgenomen. In vloeibare vorm heeft het bovendien betere smaakeigenschappen dan de andere gangbare zinkvormen.

Die combinatie maakt zink citraat vooral praktisch voor wie liever geen capsule slikt. Het is dan ook de meest gangbare keuze in zuigtabletten en siroop.

Wat is het verschil tussen zinkcitraat en zinkgluconaat?

In opname ontlopen ze elkaar vrijwel niets. In het enige directe onderzoek bij gezonde volwassenen werden citraat en gluconaat vrijwel even goed opgenomen.

Het verschil zit in de praktijk. Citraat bevat per gram verbinding relatief veel zink en smaakt in vloeibare vorm beter.

Waarom zit zinkcitraat vaak in zuigtabletten?

Omdat citraat in een vloeistof betere smaakeigenschappen heeft dan de andere gangbare zinkvormen. Een zuigtablet lost langzaam op in de mond, dus smaak weegt daar zwaar. Kijk ook bij een zuigtablet naar het elementaire zink per stuk.

Lost zinkcitraat slecht op in water?

Zinkcitraat lost maar een beetje op in water. Toch wordt het goed opgenomen: in onderzoek net zo goed als het goed oplosbare zinkgluconaat. Oplosbaarheid in een glas water zegt dus weinig over de opname in je darm.

Hoeveel zinkcitraat per dag is gangbaar?

Supplementen op de markt leveren meestal 15 tot 50 milligram elementair zink per dagdosering. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 9,0 milligram voor mannen en 7,0 milligram voor vrouwen van 18 jaar en ouder. De aanvaardbare bovengrens voor volwassenen is 25 milligram zink per dag [1].

Kun je zinkcitraat combineren met medicijnen?

Niet zomaar met alles. Zink kan de opname van ciprofloxacine, doxycycline en risedronaat verlagen [3].

Gebruik je zo'n middel, vraag dan je apotheker hoeveel tijd je tussen beide moet houden. Bij andere medicijnen is overleg verstandig als je langdurig hoog doseert.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke sterkte of vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Zink." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zink.aspx [Geraadpleegd: 13 okt. 2026].
2. R. Wegmüller, F. Tay, C. Zeder, M. Brnic en R. F. Hurrell, "Zinc absorption by young adults from supplemental zinc citrate is comparable with that from zinc gluconate and higher than from zinc oxide," The Journal of Nutrition, vol. 144, nr. 2, pp. 132-136, feb. 2014. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24259556/
3. L. I. Stiles, K. Ferrao en K. J. Mehta, "Role of zinc in health and disease," Clinical and Experimental Medicine, vol. 24, nr. 1, art. 38, feb. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38367035/
4. P. P. Devarshi, Q. Mao, R. W. Grant en S. Hazels Mitmesser, "Comparative absorption and bioavailability of various chemical forms of zinc in humans: a narrative review," Nutrients, vol. 16, nr. 24, art. 4269, dec. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39770891/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.