Shiitake

Shiitake (Lentinula edodes) is een eetbare paddenstoel uit Oost-Azië. In de keuken ken je hem vers of als gedroogde shiitake. Als supplement koop je hem vooral als shiitake capsules, als extract of als poeder.

De kern van de keuze zit in twee vragen. Wil je een geconcentreerd extract of de hele gemalen paddenstoel? En komt het product uit het vruchtlichaam of uit het mycelium?

Op deze pagina lees je waar shiitake voor wordt gebruikt en hoe de vormen verschillen. Je leest ook welke doseringen gangbaar zijn en wat je over veiligheid moet weten.

Waar wordt shiitake voor gebruikt?

Shiitake wordt in Oost-Azië al eeuwenlang gegeten. Samen met reishi en maitake wordt hij vaak een medicinale paddenstoel genoemd. Die naam komt uit de traditie; shiitake is geen medicijn.

Als supplement gebruiken mensen shiitake vooral als bron van bèta-glucanen. Dat zijn lange suikerketens (polysachariden) uit de celwand van de paddenstoel. De bekendste bèta-glucaan van shiitake heet lentinan [1].

Daarnaast bevat shiitake eritadenine, eiwit, vezels, B-vitamines en mineralen [1][2].

Voor shiitake is in de Europese Unie geen enkele gezondheidsclaim goedgekeurd. Er is ook geen claim die nog in behandeling is. De belofte over de weerstand die je op veel websites ziet, is beoordeeld en niet toegestaan.

Welke vormen shiitake-supplementen zijn er?

Er zijn vier gangbare vormen: capsules met extract, poeder, AHCC en combinaties met andere paddenstoelen. Shiitake tabletten en softgels bestaan ook; daarin zit hetzelfde extract of poeder in een andere verpakking.

Shiitake capsules met extract

Een extract is een geconcentreerde vorm van de paddenstoel. Meestal is het een heetwaterextract: de paddenstoel trekt in heet water en de oplosbare stoffen blijven over.

Welke stoffen in het extract komen en hoe groot die moleculen zijn, hangt af van de extractiemethode. Gestandaardiseerd betekent dat het etiket een vast gehalte noemt, bijvoorbeeld een percentage bèta-glucanen [4].

Kies shiitake capsules met gestandaardiseerd extract als je zekerheid wilt over de sterkte.

Shiitake poeder

Shiitake poeder is de gedroogde en gemalen paddenstoel, meestal het vruchtlichaam. Het is niet geconcentreerd en dus milder per gram dan een extract. Je koopt het los of in capsules.

Poeder bevat de hele paddenstoel, dus ook vezels en andere voedingsstoffen. Sommige poeders zijn gefermenteerd; de paddenstoel is dan voorbewerkt met micro-organismen.

Los poeder roer je door soep, yoghurt of een smoothie. Rauw gedroogd poeder is niet verhit, een heetwaterextract wel; waarom dat uitmaakt lees je onder veiligheid.

Poeder past bij wie de hele paddenstoel wil gebruiken. Wil je een vaste sterkte per dosis, kies dan een extract.

AHCC en andere myceliumextracten

Een paddenstoel is het vruchtlichaam van een schimmel: het zichtbare deel met hoed en steel. Daaronder zit het mycelium, het netwerk van schimmeldraden waaruit de paddenstoel groeit. Supplementen kunnen van beide delen worden gemaakt [3].

AHCC is een gestandaardiseerd extract van gekweekt shiitake-mycelium. Het wordt gemaakt in een vloeibare kweek en bevat vooral oligosachariden, aminozuren en mineralen. Het is rijk aan alfa-glucanen, een ander type suikerketen dan de bèta-glucanen uit het vruchtlichaam [5][6].

AHCC is dus een andere grondstof dan shiitake-extract. Vergelijk de twee niet op milligrammen; kijk naar wat het etiket precies noemt.

Combinaties met reishi en maitake

Shiitake zit vaak in een paddenstoelencomplex met reishi en maitake, soms ook met lion's mane of kelp. In zo'n combinatie is de hoeveelheid shiitake per capsule lager dan in een enkelvoudig product.

Wil je gericht shiitake gebruiken, kies dan een enkelvoudig extract of poeder.

Waar let je op bij de kwaliteit van een shiitake-extract?

Deze punten helpen bij het vergelijken van shiitake-producten:

• Deel van de paddenstoel — vruchtlichaam, mycelium of beide; een goed etiket noemt dit.
• Bèta-glucanen of polysachariden — polysachariden is een breder begrip; ook zetmeel en glycogeen (alfa-glucanen) vallen eronder. Een laboratorium berekent bèta-glucaan daarom als totaal glucaan min alfa-glucaan. Een percentage bèta-glucanen zegt dus meer dan "polysachariden" [7].
• Extractverhouding — een aanduiding als 10:1 zegt hoeveel kilo paddenstoel in één kilo extract ging. Over het gehalte zegt dat niets.
• Kweekwijze en herkomst — shiitake groeit traditioneel op eikenhout en tegenwoordig vooral op blokken zaagsel. Dat kweekmateriaal bestaat voor ongeveer 80% uit hardhoutzaagsel. Een fabrikant die kweekwijze en herkomst noemt, is transparanter [1][8].
• Keurmerk — biologische teelt herken je aan het Europese bio-logo.

De NVWA houdt alleen toezicht op producten van Nederlandse webshops, niet op buitenlandse [9].

Hoeveel shiitake per dag is gangbaar?

Voor shiitake bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is een paddenstoel en geen voedingsstof, dus een tekort bestaat niet.

Capsules met shiitake-poeder of -extract bevatten op de markt meestal 250 tot 500 mg per capsule. Fabrikanten adviseren doorgaans één tot drie capsules per dag. Los poeder wordt meestal gedoseerd op 1 tot 3 gram per dag.

In gerandomiseerd onderzoek met bèta-glucanen uit schimmels, waaronder shiitake, liepen de doses van 2,5 tot 1000 mg per dag. De studies duurden tot 6,5 maand. Een veiligheidsonderzoek gaf gezonde vrijwilligers veertien dagen 9 gram AHCC per dag, meer dan de gebruikelijke dosis [10][6].

Een veilige bovengrens is voor shiitake niet vastgesteld. Van veel bioactieve stoffen in supplementen is de veilige dosis niet bekend. Houd daarom de dosering op het etiket aan [9].

Is shiitake veilig?

Gekookte of gebakken shiitake is gewoon voedsel. Het Voedingscentrum adviseert wel om shiitake altijd te verhitten voordat je hem eet [3].

Rauwe of onvoldoende verhitte shiitake kan namelijk een huidreactie geven: shiitake-dermatitis. Je krijgt dan jeukende, streepvormige rode uitslag. De reactie komt waarschijnlijk door lentinan, dat door verhitting wordt afgebroken [11].

Bij 59 gevallen in Frankrijk begon de uitslag na mediaan 48 uur; de helft dus eerder, de helft later. De uitslag hield mediaan 10 dagen aan en duurde langer bij wie meer had gegeten. Alle patiënten herstelden volledig [12].

Voor supplementen betekent dit: een heetwaterextract is verhit, rauw gedroogd poeder niet. Krijg je na shiitake zo'n uitslag, stop dan en ga naar de huisarts. Ook door het aanraken van shiitake kan een allergische contactdermatitis ontstaan [11].

Bij een hoge dosis AHCC kwamen milde en voorbijgaande klachten voor, zoals misselijkheid, diarree, een opgeblazen gevoel en hoofdpijn. In gerandomiseerd onderzoek met bèta-glucanen uit schimmels werd geen bijwerking gevonden die aan de glucanen was toe te schrijven [6][10].

Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan eerst met je arts of apotheker. Merk je bijwerkingen, meld die dan bij Bijwerkingencentrum Lareb [9].

Veelgestelde vragen over shiitake-supplementen

Wat is shiitake?

Shiitake is een eetbare paddenstoel met de wetenschappelijke naam Lentinula edodes. Hij komt van nature voor in Azië en wordt nu vooral op blokken zaagsel geteeld. Als supplement koop je shiitake als capsules met extract, als poeder of als AHCC, een extract van het mycelium [8].

Wat is shiitake-dermatitis?

Shiitake-dermatitis is een huidreactie na het eten van rauwe of onvoldoende verhitte shiitake. Kenmerkend zijn jeukende, streepvormige rode plekken, vaak binnen twee dagen na de maaltijd. De uitslag verdwijnt vanzelf, bij de helft van de mensen binnen tien dagen; ga bij twijfel naar de huisarts [12].

Kun je shiitake rauw eten?

Nee, liever niet. Het Voedingscentrum adviseert om shiitake te verhitten; rauwe of onvoldoende verhitte shiitake kan bovendien shiitake-dermatitis geven (zie hierboven). Bij supplementen is een heetwaterextract wel verhit; rauw gedroogd poeder is dat niet [3].

Zit er vitamine D in shiitake?

Ja, als de paddenstoel aan uv-licht is blootgesteld. Onder invloed van uv-straling vormt zich in paddenstoelen vitamine D2; het gehalte daalt bij bewaren en koken. Op supplementen staat het vitamine D-gehalte zelden vermeld, dus reken er niet op als vitamine D-bron [13][14].

Mag je shiitake gebruiken als je zwanger bent?

Goed verhitte shiitake in een maaltijd is gewoon voedsel, maar voor geconcentreerde extracten en AHCC ligt dat anders. Het Voedingscentrum raadt zwangere vrouwen uit voorzorg kruidenpreparaten af; de samenstelling van zulke geconcentreerde producten is niet altijd duidelijk. Paddenstoelextracten zijn net zo geconcentreerd; overleg daarom eerst met je verloskundige of arts [15].

Kun je allergisch zijn voor shiitake?

Ja, door het aanraken van shiitake kan een allergische contactdermatitis ontstaan. De uitslag na het eten van rauwe shiitake is iets anders. Die wordt toegeschreven aan lentinan; het precieze mechanisme is nog niet duidelijk [11][12].

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je tussen extract, poeder of AHCC? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. R. Gaitán-Hernández, D. López-Peña, M. Esqueda en A. Gutiérrez, "Review of Bioactive Molecules Production, Biomass, and Basidiomata of Shiitake Culinary-Medicinal Mushrooms, Lentinus edodes (Agaricomycetes)," International Journal of Medicinal Mushrooms, vol. 21, nr. 9, pp. 841-850, 2019. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32450024/
2. U. Lindequist, "Medicinal Mushrooms as Multicomponent Mixtures—Demonstrated with the Example of Lentinula edodes," Journal of Fungi, vol. 10, nr. 2, art. 153, feb. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38392825/
3. Voedingscentrum, "Eetbare paddenstoelen." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/paddenstoelen.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
4. A. Roszczyk, J. Turło, R. Zagożdžon en B. Kaleta, "Immunomodulatory Properties of Polysaccharides from Lentinula edodes," International Journal of Molecular Sciences, vol. 23, nr. 16, art. 8980, aug. 2022. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36012249/
5. M. S. Shin, H. J. Park, T. Maeda, H. Nishioka, H. Fujii en I. Kang, "The Effects of AHCC®, a Standardized Extract of Cultured Lentinura edodes Mycelia, on Natural Killer and T Cells in Health and Disease: Reviews on Human and Animal Studies," Journal of Immunology Research, vol. 2019, art. 3758576, dec. 2019. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31930148/
6. E. L. Spierings, H. Fujii, B. Sun en T. Walshe, "A Phase I study of the safety of the nutritional supplement, active hexose correlated compound, AHCC, in healthy volunteers," Journal of Nutritional Science and Vitaminology, vol. 53, nr. 6, pp. 536-539, dec. 2007. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18202543/
7. B. V. McCleary en A. Draga, "Measurement of β-Glucan in Mushrooms and Mycelial Products," Journal of AOAC International, vol. 99, nr. 2, pp. 364-373, mrt.-apr. 2016. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26957216/
8. X. Song, X. Shang, M. Zhang, H. Yu, D. Zhang, Q. Tan en C. Song, "Cultivation methods and biology of Lentinula edodes," Applied Microbiology and Biotechnology, vol. 109, nr. 1, art. 63, mrt. 2025. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40067479/
9. Voedingscentrum, "Voedingssupplementen." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedingssupplementen.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
10. M. Vlassopoulou, M. Yannakoulia, V. Pletsa, G. I. Zervakis en A. Kyriacou, "Effects of fungal beta-glucans on health - a systematic review of randomized controlled trials," Food & Function, vol. 12, nr. 8, pp. 3366-3380, apr. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33876798/
11. M. P. Stephany, S. Chung, M. Z. Handler, N. S. Handler, G. A. Handler en R. A. Schwartz, "Shiitake Mushroom Dermatitis: A Review," American Journal of Clinical Dermatology, vol. 17, nr. 5, pp. 485-489, okt. 2016. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27566177/
12. D. Boels, C. Greillet, J. Langrand, M. Labadie, G. Le Roux, L. de Haro, J. Bloch en S. Sinno-Tellier, "Shiitake dermatitis: experience of the Poison Control Centre Network in France from 2014 to 2019," Clinical Toxicology, vol. 60, nr. 8, pp. 954-959, aug. 2022. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35404185/
13. Voedingscentrum, "Vitamine D." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-d.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
14. G. Cardwell, J. F. Bornman, A. P. James en L. J. Black, "A Review of Mushrooms as a Potential Source of Dietary Vitamin D," Nutrients, vol. 10, nr. 10, art. 1498, okt. 2018. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30322118/
15. Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.