Vitamine B1

Vitamine B1 heet officieel thiamine. Het is een wateroplosbare vitamine uit de B-groep. Wil je vitamine B1 kopen, dan kom je op etiketten verschillende namen tegen.

De keuze gaat over twee dingen: de vorm en de sterkte. De bekendste vorm is thiaminehydrochloride, vaak afgekort tot thiamine HCl. Daarnaast bestaat benfotiamine, een vetoplosbare voorloper van thiamine, en zit vitamine B1 in B-complexen en combinaties.

Op deze pagina lees je waar thiamine voor wordt gebruikt en hoe je die vormen vergelijkt. Je leest ook hoeveel vitamine B1 je per dag nodig hebt. En of je te veel kunt slikken en hoe je een tekort herkent.

Waar wordt vitamine B1 voor gebruikt?

Thiamine werkt in je lichaam als co-enzym: een hulpstof waarmee enzymen hun werk doen. De volgende gezondheidseffecten zijn officieel goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie:

• Thiamine draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme
• Thiamine draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel
• Thiamine draagt bij tot een normale psychologische functie
• Thiamine draagt bij tot de normale werking van het hart

Eén term vraagt om uitleg. Een energieleverend metabolisme is de omzetting van voeding in energie die je lichaam kan gebruiken.

In je lichaam wordt thiamine omgezet in thiaminedifosfaat. Die actieve vorm is als co-enzym betrokken bij de glucose- en energiestofwisseling [4].

Waar let je op als je vitamine B1 koopt?

De naam op het etiket zegt in welke verbinding de thiamine zit. In de praktijk kom je vier vormen tegen.

Thiaminehydrochloride (thiamine HCl)

Thiaminehydrochloride is thiamine in een zoutvorm. HCl staat voor hydrochloride; dat zout houdt de vitamine stabiel en goed oplosbaar in water. Het is de meest gebruikte vorm in losse vitamine B1-supplementen.

Losse supplementen met thiamine HCl bevatten meestal 100 tot 250 milligram per dagdosering. Er bestaan ook lichtere varianten vanaf 25 milligram en zwaardere tot 500 milligram.

Kies thiamine HCl als je een eenvoudige, veelgebruikte vorm van vitamine B1 wilt. Voor de meeste mensen is dit het logische startpunt.

Thiaminemononitraat

Thiaminemononitraat is een ander zout van thiamine. Net als thiamine HCl lost het goed op in water. Je ziet deze naam vooral in multivitaminen, B-complexen en verrijkte voeding.

Als los supplement kom je thiaminemononitraat weinig tegen. Kies niet op het verschil tussen deze twee zouten, maar op de hoeveelheid thiamine op het etiket. Die staat bij beide in milligram.

Benfotiamine

Benfotiamine is een vetoplosbare voorloper van thiamine. Een voorloper is een stof die je lichaam na opname omzet in de vitamine zelf. Zulke voorlopers zijn sinds de jaren vijftig ontwikkeld; je lichaam neemt ze beter op dan gewone thiamine [4].

Dat verschil is gemeten. Na benfotiamine ligt de piekwaarde van thiamine in het bloed ongeveer 5 keer hoger dan na een wateroplosbaar thiaminezout. De beschikbaarheid voor het lichaam is maximaal ongeveer 3,6 keer zo hoog als die van thiaminehydrochloride [3].

Benfotiamine-supplementen bevatten meestal 150 tot 300 milligram per dagdosering. Een verwante vetoplosbare afgeleide is sulbutiamine; die zie je in Nederland veel minder.

Kies benfotiamine als je een vorm wilt die je lichaam beter opneemt. De goedgekeurde gezondheidseffecten hierboven gelden voor thiamine; benfotiamine heeft geen eigen claims.

Vitamine B1 in een B-complex of combinatie

Vitamine B1 zit ook in B-complexen, multivitaminen en combinaties met vitamine B6 en B12. Daarin zit meestal een paar milligram tot enkele tientallen milligrammen thiamine per dagdosering.

Kies een combinatie als je alle B-vitamines in één product wilt. Wil je gericht een hogere dosering thiamine, dan is een los supplement logischer.

Hoeveel vitamine B1 per dag heb je nodig?

Thiamine zit in brood en graanproducten, aardappelen, groente, vlees en vleeswaren, melk en melkproducten. Hoeveel je ervan nodig hebt, hangt af van de hoeveelheid calorieën die je binnenkrijgt. Daarom staat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid in milligram per megajoule, een maat voor energie [1].

De Gezondheidsraad hanteert dezelfde norm van 0,1 milligram per megajoule voor mannen en vrouwen [2].

Het Voedingscentrum rekent daarbij met de energiebehoefte bij een inactieve leefstijl. Voor mannen van 19 tot 50 jaar is dat ongeveer 11,5 megajoule (2.700 kcal) per dag. Voor vrouwen in diezelfde leeftijdsgroep is dat ongeveer 8,5 megajoule (2.000 kcal) [2].

Supplementen bevatten veel meer dan die aanbevolen hoeveelheid. Losse vitamine B1-supplementen zitten meestal op 100 tot 250 milligram per dag. Houd de gebruiksaanwijzing op het etiket aan en tel mee wat je al via een multi of B-complex binnenkrijgt.

Kun je te veel vitamine B1 slikken?

Nee, voor thiamine is geen aanvaardbare bovengrens vastgesteld en er zijn geen negatieve gezondheidseffecten bekend van te veel thiamine. Van een grote hoeveelheid thiamine nemen je darmen maar een klein deel op. Neem je toch te veel op, dan plas je het overschot weer uit [1].

Dat verklaart ook waarom supplementen zoveel meer bevatten dan je dagelijkse behoefte. Van een hoge dosis komt maar een deel in je bloed terecht.

Hoe herken je een vitamine B1-tekort?

Bij een tekort aan thiamine kunnen concentratieproblemen en geheugenverlies ontstaan. Ook gevoelloosheid in de benen en hartklachten kunnen gevolgen zijn van een tekort [1].

Herken je zulke klachten, ga dan naar de huisarts. Die kan de oorzaak onderzoeken.

Een tekort komt vooral voor bij bepaalde groepen. Onderzoekers bekeken 81 volwassen gevallen van een tekort zonder alcoholprobleem. Mogelijke oorzaken waren een maagverkleining, langdurig gebruik van plaspillen, herhaald overgeven en eenzijdige of zeer beperkte diëten [5].

Alcohol speelt een eigen rol. Langdurig alcoholgebruik remt de opname van voedingsstoffen in de dunne darm, waaronder thiamine [7].

Plaspillen zoals furosemide verhogen de hoeveelheid urine. Bij patiënten met hartfalen die langdurig hoge doses furosemide gebruikten, is vaak te weinig thiamine gevonden. Dat lijkt vooral te komen door die grotere hoeveelheid urine [6].

Gebruik je plaspillen, drink je veel alcohol of heb je een maagoperatie gehad? Overleg dan met je arts of apotheker over vitamine B1.

Veelgestelde vragen over vitamine B1 supplementen

Wat is thiamine hydrochloride?

Thiamine hydrochloride, meestal geschreven als thiaminehydrochloride of thiamine HCl, is de gangbaarste vorm van vitamine B1 in supplementen. Het is een zout van thiamine dat goed oplost in water. Op het etiket staat de hoeveelheid thiamine in milligram.

Wat is het verschil tussen thiamine en benfotiamine?

Thiamine is de vitamine zelf, meestal als thiaminehydrochloride. Benfotiamine is een vetoplosbare voorloper die je lichaam na opname omzet in thiamine. Na benfotiamine ligt de piekwaarde van thiamine in het bloed ongeveer 5 keer hoger dan na een wateroplosbaar thiaminezout [3].

Wat zijn de symptomen van een vitamine B1 tekort?

Concentratieproblemen, geheugenverlies, gevoelloosheid in de benen en hartklachten kunnen wijzen op een thiaminetekort (zie hierboven). Deze klachten kunnen ook een heel andere oorzaak hebben. Ga ermee naar de huisarts; die kan onderzoeken of een tekort meespeelt.

Heb je extra vitamine B1 nodig als je alcohol drinkt?

Wie veel en langdurig alcohol drinkt, heeft een grotere kans op een thiaminetekort. Langdurig alcoholgebruik remt namelijk de opname van thiamine in de dunne darm [7].

Hoeveel iemand dan extra nodig heeft, verschilt per persoon. Overleg dat met de huisarts.

Heeft vitamine B1 bijwerkingen?

Van thiamine zijn geen negatieve gezondheidseffecten bekend, ook niet bij te veel. Je lichaam neemt van een grote hoeveelheid maar een klein deel op en plast het overschot uit. Er is voor thiamine dan ook geen aanvaardbare bovengrens vastgesteld (zie hierboven).

Wat doet vitamine B1 met je lichaam?

Het officieel goedgekeurde gezondheidseffect luidt woordelijk: "Thiamine draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme". Je lichaam zet thiamine om in thiaminedifosfaat, de actieve vorm. Die werkt als co-enzym bij de glucose- en energiestofwisseling, het verwerken van suikers tot bruikbare energie [4].

Kun je vitamine B1 combineren met B6 en B12?

Ja, die combinatie is gangbaar; er bestaan producten met deze drie B-vitamines in één tablet. Let dan op de hoeveelheid van elke vitamine apart, vooral als je ook een multivitamine of B-complex gebruikt. Tel de hoeveelheden uit alle producten bij elkaar op.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je of thiamine HCl of benfotiamine bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Thiamine (vitamine B1)." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-b1.aspx [Geraadpleegd: 13 okt. 2026].
2. Gezondheidsraad, "Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen," kernadvies nr. 2018/19, Den Haag, 18 september 2018. [Online]. Beschikbaar: https://www.gezondheidsraad.nl/site/binaries/site-content/collections/documents/2018/09/18/voedingsnormen-voor-vitamines-en-mineralen-voor-volwassenen/kernadvies+Voedingsnormen+voor+vitamines+en+mineralen+voor+volwassenen.pdf [Geraadpleegd: 13 okt. 2026].
3. D. Loew, "Pharmacokinetics of thiamine derivatives especially of benfotiamine," International Journal of Clinical Pharmacology and Therapeutics, vol. 34, nr. 2, pp. 47-50, feb. 1996. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8929745/
4. M. Sambon, P. Wins en L. Bettendorff, "Neuroprotective Effects of Thiamine and Precursors with Higher Bioavailability: Focus on Benfotiamine and Dibenzoylthiamine," International Journal of Molecular Sciences, vol. 22, nr. 11, art. 5418, mei 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34063830/
5. F. Gomes, G. Bergeron, M. W. Bourassa en P. R. Fischer, "Thiamine deficiency unrelated to alcohol consumption in high-income countries: a literature review," Annals of the New York Academy of Sciences, vol. 1498, nr. 1, pp. 46-56, aug. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33576090/
6. N. Katta, S. Balla en M. A. Alpert, "Does Long-Term Furosemide Therapy Cause Thiamine Deficiency in Patients with Heart Failure? A Focused Review," The American Journal of Medicine, vol. 129, nr. 7, pp. 753.e7-753.e11, jul. 2016. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26899752/
7. M. Butts, V. L. Sundaram, U. Murughiyan, A. Borthakur en S. Singh, "The Influence of Alcohol Consumption on Intestinal Nutrient Absorption: A Comprehensive Review," Nutrients, vol. 15, nr. 7, art. 1571, mrt. 2023. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37049411/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.