Valeriaan

Valeriaan (Valeriana officinalis) is een plant die van nature in Europa en Azië groeit. Voor supplementen wordt de wortel gebruikt, want daar zitten de kenmerkende stoffen in, zoals valereenzuren. Wil je valeriaan kopen, dan is de belangrijkste keuze die tussen een gestandaardiseerd extract, wortelpoeder, druppels of thee.

Valeriaan is een van de bekendste kruidenpreparaten in Nederland [1]. Hieronder lees je waar valeriaan voor wordt gebruikt, welke vormen er zijn, welke hoeveelheden gangbaar zijn en waar je op let bij kwaliteit en veilig gebruik.

Waar wordt valeriaan voor gebruikt?

Valeriaan wordt vooral in de avond gebruikt. Het kruid staat bekend als natuurlijke rustgever. De volgende effecten worden aan valeriaan toegeschreven:

• Ondersteunt een goede nachtrust*
• Helpt om sneller in slaap te vallen*
• Werkt ontspannend en rustgevend*
• Ondersteunt de geestelijke balans bij spanning en drukte*

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Deze effecten worden dus nog officieel beoordeeld. Valeriaan is een voedingssupplement en geen medicijn.

Welke vormen valeriaan zijn er?

Valeriaan supplementen verschillen vooral in de manier waarop de wortel is verwerkt. Dat bepaalt de sterkte en het gebruiksgemak.

Gestandaardiseerd valeriaan extract

Bij een extract worden de stoffen uit de wortel geconcentreerd. Een extractratio op het etiket, bijvoorbeeld 4:1, betekent dat er vier delen wortel nodig waren voor één deel extract.

Gestandaardiseerd wil zeggen dat elke dosis een vast percentage valereenzuren bevat, de stoffen waarop valeriaanextract meestal wordt beoordeeld. Extracten vind je vooral als capsule, tablet of dragee, met per stuk meestal zo'n 125 tot 500 mg extract.

Keuzeregel: kies een gestandaardiseerd extract als je een vaste, geconcentreerde hoeveelheid per dosis wilt. Deze vorm is het makkelijkst te doseren.

Valeriaanwortel poeder

Hierbij wordt de gedroogde wortel gemalen en in capsules gestopt. Poeder is minder geconcentreerd dan extract, maar bevat wel de hele wortel. Op het etiket staat de hoeveelheid wortel in milligrammen, niet een extractsterkte.

Keuzeregel: kies wortelpoeder als je liever een zo min mogelijk bewerkt product gebruikt. Houd er rekening mee dat je meer milligrammen nodig hebt dan bij een extract.

Valeriaan druppels en tinctuur

Een tinctuur is een vloeibaar extract van de wortel, meestal op basis van alcohol en water. Er bestaan ook alcoholvrije druppels. Druppels zijn flexibel te doseren en snel in te nemen.

Keuzeregel: kies druppels als je flexibel wilt doseren of moeite hebt met het slikken van capsules. Let op de alcohol in klassieke tincturen als je die wilt vermijden.

Gedroogde valeriaanwortel en thee

Van gesneden valeriaanwortel of theezakjes zet je een kruidenthee. Dit is de mildste vorm, met een lagere en minder voorspelbare hoeveelheid werkzame stoffen. De geur en smaak zijn sterk en niet voor iedereen prettig.

Keuzeregel: kies thee als je valeriaan als ontspannend avondritueel wilt gebruiken. Wil je een vaste hoeveelheid per dag, dan past een extract of poeder beter.

Combinaties met andere kruiden

Valeriaan wordt vaak gecombineerd met hop, passiebloem, citroenmelisse of melatonine. Zo'n complex bevat per kruid meestal een lagere dosis dan een enkelvoudig product.

Keuzeregel: kies een combinatie als je meerdere kruiden in één product wilt. Wil je puur op valeriaan sturen, kies dan een enkelvoudig supplement.

Hoeveel valeriaan mag je op een dag?

Voor valeriaan bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, zoals bij vitaminen. Er is dus ook geen tekort mogelijk. Praktische houvast komt uit de markt en uit onderzoek.

De meeste valeriaan supplementen leveren per dagdosering ongeveer 100 tot 800 mg wortelextract. In onderzoek kregen deelnemers bijvoorbeeld twee keer per dag 530 mg valeriaanwortel, vier weken lang [3]. Bij wortelpoeder liggen de hoeveelheden hoger, omdat poeder minder geconcentreerd is.

Houd daarnaast altijd de dosering op het etiket van je product aan. Die is afgestemd op de sterkte van dat specifieke extract.

Waar let je op bij valeriaan kopen?

Drie punten maken het vergelijken makkelijk:

• Standaardisatie - een gestandaardiseerd extract garandeert een vast percentage valereenzuren per dosis. Zo weet je wat je binnenkrijgt.
• Extractratio en milligrammen - vergelijk producten op de hoeveelheid extract per dagdosering, niet op de hoeveelheid "valeriaan" die soms als omgerekende wortel wordt vermeld.
• Enkelvoudig of complex - een enkelvoudig product bevat alleen valeriaan, een complex combineert meerdere kruiden in lagere doses per kruid.

Wanneer en hoe lang gebruik je valeriaan?

Op etiketten staat meestal het advies om valeriaan 30 tot 60 minuten voor het slapengaan in te nemen. Gebruik je valeriaan overdag bij spanning, dan wordt de dagdosering vaak over de dag verspreid.

In studies werd valeriaan meestal meerdere weken achtereen gebruikt [3]. Geef een supplement dus even de tijd voordat je je keuze beoordeelt. Houden klachten rond slapen of spanning lang aan, ga dan naar je huisarts.

Is valeriaan veilig te combineren met medicijnen?

Valeriaan kan de werking van medicijnen versterken of verzwakken. Dat geldt vooral voor kalmerende middelen en slaapmedicatie [2]. Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker voordat je valeriaan neemt.

Gemelde bijwerkingen van valeriaan zelf zijn zeldzaam [4]. Op etiketten staat verder vaak de waarschuwing om valeriaan niet te combineren met alcohol en dat overmatig gebruik de rijvaardigheid kan beïnvloeden. Fabrikanten raden gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding af.

Veelgestelde vragen over valeriaan supplementen

Wat doet valeriaan met je?

Valeriaan wordt gebruikt als rustgevend en ontspannend kruid*. Het ondersteunt een goede nachtrust, helpt om sneller in slaap te vallen en ondersteunt de geestelijke balans bij spanning en drukte*.

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Wat is de beste valeriaan?

De beste vorm hangt af van wat jij belangrijk vindt. Wil je een vaste, geconcentreerde dosis, kies dan een gestandaardiseerd extract in capsules of tabletten. Wil je flexibel doseren, dan zijn druppels handig; zoek je vooral een avondritueel, dan past thee.

Kan valeriaan samen met medicijnen zoals oxazepam?

Nee, niet zonder overleg met je arts of apotheker. Oxazepam is een kalmerend medicijn en valeriaan kan de werking van zulke middelen versterken [2]. Combineer valeriaan daarom nooit op eigen houtje met kalmerende medicijnen of slaapmedicatie.

Hoe laat moet je valeriaan innemen?

Voor de nachtrust neem je valeriaan volgens de meeste etiketten 30 tot 60 minuten voordat je gaat slapen. Zo heeft je lichaam tijd om het op te nemen. Gebruik je valeriaan overdag, verdeel de dagdosering dan over de dag volgens het etiket.

Kan te veel valeriaan kwaad?

Gemelde bijwerkingen zijn zeldzaam [4]. Houd toch altijd de dosering op het etiket aan en stapel geen valeriaanproducten op elkaar. Voel je je suf na inname, stap dan niet achter het stuur.

Is valeriaan geschikt tijdens zwangerschap?

Fabrikanten raden het gebruik van valeriaan tijdens zwangerschap en borstvoeding af. Zoek je in die periode toch ondersteuning voor je slaap of ontspanning, bespreek dat dan met je arts of verloskundige.

Bij Gezondheidsmarkt geldt: voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Heb je een vraag over een product of je bestelling? Onze klantenservice helpt je graag verder.

Bronnen

[1] Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 28 aug 2026].

[2] Voedingscentrum, "Is de combinatie kruidenpillen en medicijnen gevaarlijk?" [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/veilig-eten-en-e-nummers/is-de-combinatie-kruidenpillen-en-medicijnen-gevaarlijk-.aspx [Geraadpleegd: 28 aug 2026].

[3] N. Shinjyo, G. Waddell en J. Green, "Valerian Root in Treating Sleep Problems and Associated Disorders - A Systematic Review and Meta-Analysis," Journal of Evidence-Based Integrative Medicine, vol. 25, 2020. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33086877/

[4] O. Kelber, K. Nieber en K. Kraft, "Valerian: No Evidence for Clinically Relevant Interactions," Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, vol. 2014, 2014. [Online]. Beschikbaar: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4100259/

Inhoudelijk gecontroleerd door [naam], [functie]. Laatst bijgewerkt op [datum].

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.