Schisandra

Schisandra is de bes van Schisandra chinensis, een klimplant uit China, Korea en het oosten van Rusland. De bessen zijn ongeveer 1 cm groot, felrood en bevatten één of twee zaadjes. In de traditionele kruidenleer van Oost-Azië wordt de vrucht al eeuwen gebruikt [2].

Wil je schisandra kopen, dan kies je eerst een vorm: capsules met extract, de gedroogde bes, poeder of tinctuur. Daarna let je op het percentage schisandrinen en op de hoeveelheid per dag. Die twee gegevens bepalen wat je werkelijk binnenkrijgt.

Op deze pagina lees je waar schisandra voor wordt gebruikt en wat schisandrinen zijn. Je leest ook hoe je de vormen vergelijkt, welke hoeveelheden gangbaar zijn en wat er bekend is over veiligheid.

Waar wordt schisandra voor gebruikt?

Schisandra hoort bij de adaptogenen, net als rhodiola, ginseng en eleutherococcus. Dat zijn plantenextracten die van oudsher worden gebruikt om het lichaam te helpen omgaan met belasting. De bekendheid als adaptogeen komt uit Russisch onderzoek uit de jaren zestig [3].

In de praktijk wordt schisandra voor drie dingen gebruikt. Het wordt gebruikt om het vermogen van het lichaam te ondersteunen om zich aan te passen aan stress*.

Daarnaast wordt het gebruikt ter ondersteuning van de geestelijke prestaties en de concentratie*. En het wordt gebruikt om de natuurlijke zuiverende functie van de lever te ondersteunen*.

Deze effecten worden in de Europese Unie nog officieel beoordeeld. Een goedgekeurde gezondheidsclaim bestaat er voor schisandra op dit moment niet.

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Wat zijn schisandrinen?

Schisandrinen zijn lignanen: plantenstoffen die kenmerkend zijn voor de schisandrabes. Uit de bes zijn ongeveer 40 van deze stoffen geïsoleerd. De belangrijkste zijn schisandrin (ook schizandrin of schisandrol A), schisandrin B, schisantherin A en B, schisanhenol, deoxyschisandrin en gomisin A [6].

Hoeveel lignanen een bes bevat, wisselt sterk. Het hangt af van de rijpheid, het oogstmoment en de groeiplaats. In de literatuur loopt het gehalte uiteen van 4 tot 19 g per 100 g droge vrucht [2].

Daarom is een supplement vaak gestandaardiseerd. Dat betekent dat de fabrikant een vast percentage schisandrinen in het extract garandeert. Zo weet je per capsule hoeveel lignanen je krijgt, los van de oogst.

Welke vormen schisandra kun je kopen?

Schisandra zie je in vier gangbare vormen: capsules met extract, gedroogde bessen of poeder, tinctuur en combinaties met andere adaptogenen.

Schisandra capsules met extract

Dit is de meest voorkomende vorm. De gedroogde bes wordt uitgetrokken, ingedampt tot poeder en in een capsule gedaan. Het etiket vermeldt de hoeveelheid extract per capsule, meestal 400 tot 500 mg, en bij goede producten het percentage schisandrinen.

Kies capsules als je een vaste, meetbare hoeveelheid wilt. Let op het percentage: twee capsules van 450 mg verschillen als de ene 2% en de andere 9% schisandrinen bevat.

Schisandra bessen en poeder

De hele gedroogde bes of het gemalen bessenpoeder is de minst bewerkte vorm. Je gebruikt het in thee, in een smoothie of in capsules met puur poeder. De smaak is zuur, zoet, zout, bitter en scherp tegelijk; daaraan dankt de bes de naam vijfsmakenbes.

Kies schisandra poeder of de hele bes als je de vrucht zelf wilt gebruiken en geen vaste dosering zoekt. Het gehalte lignanen per portie ligt dan niet vast.

Schisandra tinctuur en vloeibaar extract

Een tinctuur is een aftreksel van de bes op alcohol; je neemt druppels in water. Er zijn ook alcoholvrije vloeibare extracten op glycerine. Op de fles staat een verhouding of een hoeveelheid extract per dosis.

Kies een tinctuur als je flexibel wilt doseren of geen capsules kunt slikken. Gebruik je liever geen alcohol, kies dan de alcoholvrije variant.

Combinaties met rhodiola, ashwagandha of eleutherococcus

Schisandra wordt vaak gecombineerd met andere adaptogenen in één capsule of tablet. Elk kruid heeft dan een eigen, meestal lagere, hoeveelheid dan in een enkelvoudig product.

Kies een combinatie als je meerdere adaptogenen in één product wilt. Kies puur schisandra als je gericht op schisandrinen wilt vergelijken.

Hoeveel schisandra per dag is gangbaar?

Voor schisandra bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is een kruid en geen voedingsstof; een tekort aan schisandra bestaat niet.

De meeste capsules op de markt bevatten 400 tot 500 mg extract per stuk. Een dagdosering op het etiket komt meestal uit op 400 tot 1000 mg extract, verdeeld over één of twee innames.

In een onderzoek onder vrouwen na de overgang gebruikten 24 deelnemers 12 weken lang 1000 mg schisandra-extract per dag. Die hoeveelheid was verdeeld over twee innames, na het ontbijt en na het avondeten [4].

Een officiële veilige bovengrens is er niet. Het aantal onderzoeken bij mensen is beperkt, dus er is geen vaste hoeveelheid die als maximum geldt [3].

Waar let je op bij de kwaliteit van schisandra extract?

Niet elk schisandraproduct is hetzelfde. Deze punten maken het verschil:

• Soort — de wetenschappelijke naam hoort Schisandra chinensis te zijn; de verwante soort Schisandra sphenanthera heeft een andere samenstelling [2].
• Plantdeel — de vrucht (fructus) staat in de farmacopee, de officiële kruidenmonografieën, niet het blad of de stengel.
• Standaardisatie — een percentage schisandrinen maakt producten vergelijkbaar; zonder percentage weet je het gehalte niet.
• Extractverhouding — een getal als 10:1 zegt hoe sterk het extract is ingedikt, niet hoeveel lignanen erin zitten.
• Alcohol — bij een tinctuur staat het alcoholpercentage op de fles; er zijn alcoholvrije varianten.

Is schisandra veilig en heeft het bijwerkingen?

Schisandra wordt in onderzoek goed verdragen. In een overzicht van plantaardige adaptogenen wordt het gebruik van schisandra niet in verband gebracht met ernstige bijwerkingen [3].

Er is wel een belangrijke wisselwerking bekend. Schisandra kan de afbraak van het medicijn tacrolimus in het lichaam remmen. De bloedspiegel van dat medicijn kan daardoor stijgen [5].

Gebruik je tacrolimus of een ander middel dat de afweer onderdrukt, gebruik dan geen schisandra zonder overleg met je arts.

Gebruik je andere medicijnen? Kruidenpreparaten kunnen de werking van medicijnen versterken of verminderen. Overleg daarom met je arts of apotheker voordat je schisandra gebruikt [1].

Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Dan is het advies om geen kruidenpreparaten te gebruiken, dus ook geen schisandra [1].

Veelgestelde vragen over schisandra supplementen

Wat is wu wei zi?

Wu wei zi is de Chinese naam van de schisandrabes en betekent "bes met vijf smaken". Het is dezelfde vrucht als Schisandra chinensis. Op etiketten zie je soms beide namen naast elkaar.

Is schizandra hetzelfde als schisandra?

Ja, schizandra is een oudere spelling van schisandra. Beide verwijzen naar de bes van Schisandra chinensis. Ook de lignanen heten in oudere literatuur schizandrinen in plaats van schisandrinen [6].

Kun je schisandra combineren met rhodiola of ashwagandha?

Dat kan; schisandra, rhodiola en ashwagandha zijn alle drie adaptogenen en worden vaak samen in één product verwerkt. Let bij een combinatie op de hoeveelheid per kruid, die ligt meestal lager dan in een enkelvoudig product. Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker.

Hoe neem je schisandra in?

De meeste etiketten adviseren capsules of druppels bij een maaltijd, verdeeld over de ochtend en de avond. In onderzoek werd het extract ingenomen na het ontbijt en na het avondeten [4].

Houd daarnaast de dosering op het etiket aan.

Kun je schisandra bessen eten?

Ja, de gedroogde bes is eetbaar en wordt in Oost-Azië als vrucht en als thee gebruikt. De smaak is sterk en zuur. Wil je een vaste hoeveelheid lignanen, kies dan een gestandaardiseerd extract.

Mag je schisandra gebruiken naast medicijnen?

Niet zomaar. Schisandra kan de bloedspiegel van tacrolimus verhogen, omdat het de afbraak van dat medicijn kan remmen [5].

Ook bij andere medicijnen geldt: overleg eerst met je arts of apotheker.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 13 okt. 2026].
2. A. Szopa, R. Ekiert en H. Ekiert, "Current knowledge of Schisandra chinensis (Turcz.) Baill. (Chinese magnolia vine) as a medicinal plant species: a review on the bioactive components, pharmacological properties, analytical and biotechnological studies," Phytochemistry Reviews, vol. 16, nr. 2, pp. 195-218, 2017. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28424569/
3. V. Todorova, K. Ivanov, C. Delattre, V. Nalbantova, D. Karcheva-Bahchevanska en S. Ivanova, "Plant adaptogens—history and future perspectives," Nutrients, vol. 13, nr. 8, art. 2861, aug. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34445021/
4. J. Park, S. Han en H. Park, "Schisandra chinensis extract supplementation in adult women: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial," International Journal of Environmental Research and Public Health, vol. 17, nr. 7, art. 2475, apr. 2020. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32260466/
5. I. Abushammala, "Tacrolimus and herbs interactions: a review," Die Pharmazie, vol. 76, nr. 10, pp. 468-472, okt. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34620272/
6. B. Olas, "Berries of Schisandra chinensis Turcz. (Baill.), their components and food products," Nutrients, vol. 15, nr. 3, art. 592, jan. 2023. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36771299/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.