Psyllium vezels

Rhodiola rosea is een plant die in het Nederlands rozenwortel of gouden wortel heet. Als supplement gebruik je de wortel en de wortelstok, meestal verwerkt tot een extract. Wil je rhodiola rosea kopen, dan kies je eerst tussen een gestandaardiseerd extract, gemalen wortel en een tinctuur.

Daarna let je op het gehalte rosavinen en salidroside. Die twee stoffen laten zien of je echte rozenwortel in handen hebt en hoeveel je er per capsule van binnenkrijgt.

Hieronder lees je waar rhodiola voor wordt gebruikt, hoe je de vormen vergelijkt en welke hoeveelheden gangbaar zijn. Ook lees je waar je op let bij kwaliteit en wat er bekend is over veiligheid.

Waar wordt rhodiola rosea voor gebruikt?

Adaptogeen is de naam die de literatuur aan deze groep planten geeft. Rhodiola rosea wordt in de vakliteratuur tot de plantaardige adaptogenen gerekend, samen met onder meer ginseng en schisandra [7].

Daar sluiten de gebruiksdoelen op aan. Rhodiola helpt het lichaam zich aan te passen aan emotionele stress en lichamelijke inspanning*. Ook ondersteunt het de werking van het zenuwstelsel*.

Sporters gebruiken het ter ondersteuning van kracht, conditie en uithoudingsvermogen*; anderen ter ondersteuning van concentratie en geestelijke prestaties*.

Deze effecten worden in de Europese Unie nog officieel beoordeeld. Een goedgekeurde gezondheidsclaim bestaat voor rhodiola nog niet.

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Wat zijn rosavinen en salidroside?

De wortel en wortelstok van rhodiola bevatten ongeveer 140 verschillende verbindingen [6].

Twee daarvan gelden als kenmerk. Rosavinen zijn de stoffen waarmee je Rhodiola rosea onderscheidt van verwante soorten. Salidroside komt ook in andere Rhodiola-soorten voor en bewijst de soort dus niet [2].

Een gestandaardiseerd extract garandeert een vast gehalte van deze stoffen. Op de markt is 3% rosavinen en 1% salidroside de meest voorkomende standaard; er zijn ook extracten met 5% rosavinen.

Welke vormen rhodiola rosea kun je kopen?

Rhodiola zie je in vier gangbare vormen: gestandaardiseerd extract in capsules of tabletten, gemalen wortel, tinctuur en combinaties.

Rhodiola capsules en tabletten met gestandaardiseerd extract

De wortel wordt uitgetrokken en ingedampt tot een droogextract met een vast gehalte rosavinen en salidroside. Per capsule zit meestal 250 tot 500 mg extract.

Kies een gestandaardiseerd extract als je wilt weten wat je binnenkrijgt. Vergelijk het percentage rosavinen en de hoeveelheid extract per dag, niet alleen het aantal milligram per capsule.

Gemalen rozenwortel in capsules

Hier wordt de gedroogde wortel alleen gemalen en in een capsule gedaan, vaak biologisch. Er is geen standaardisatie; het gehalte rosavinen wisselt per oogst. Op het etiket staat vaak een hogere hoeveelheid, omdat gemalen wortel minder geconcentreerd is dan extract.

Kies gemalen wortel als je de hele wortel wilt, zonder extractie. Wil je een meetbaar gehalte rosavinen, kies dan een extract.

Rhodiola tinctuur en druppels

Een tinctuur is een vloeibaar aftreksel van de wortel op alcohol. Op de fles staat een verhouding, bijvoorbeeld 1:3; dat is 1 gram wortel op 3 milliliter vloeistof. Er zijn ook alcoholvrije druppels, soms gestandaardiseerd op rosavinen.

Kies een tinctuur als je per druppel wilt doseren of geen capsules slikt. Let op het alcoholpercentage en op of het gehalte rosavinen vermeld is.

Combinaties met ashwagandha, ginseng of B-vitaminen

Rhodiola wordt vaak gecombineerd met andere adaptogene kruiden, zoals ashwagandha of ginseng, of met B-vitaminen. Elk ingrediënt heeft dan een eigen, meestal lager aandeel.

Kies een combinatie als je meerdere kruiden in één product wilt. Kies puur rhodiola als je gericht op rosavinen wilt vergelijken.

Hoeveel rhodiola per dag is gangbaar?

Voor rhodiola bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid; het is een kruid en geen voedingsstof.

De meeste supplementen op de markt bevatten 250 tot 500 mg gestandaardiseerd extract per capsule. Een dagdosering op het etiket komt meestal uit op 250 tot 1500 mg extract, verdeeld over één tot drie capsules.

In onderzoek wordt rhodiola op twee manieren gebruikt: als eenmalige inname en als dagelijkse inname over langere tijd. Een overzicht van dertien studies bij 263 gezonde deelnemers van 18 tot 65 jaar telde beide opzetten [8].

Een officiële veilige bovengrens is er niet. Houd daarom de dosering op het etiket aan.

Waar let je op bij de kwaliteit van een rhodiola extract?

Bij rhodiola is kwaliteit geen detail. In een onderzoek naar ongeveer 40 producten bevatte ongeveer een vijfde van de producten die Rhodiola rosea claimden geen rosavine. Van de overige producten had ongeveer 80% minder rosavine dan geregistreerde kruidengeneesmiddelen en leek vermengd met andere Rhodiola-soorten [2].

Deze punten maken het verschil:

• Soortnaam — op het etiket hoort Rhodiola rosea te staan. Rhodiola crenulata is een andere soort en een bekende vervalser [2].
• Plantdeel — wortel en wortelstok (radix et rhizoma), niet het blad.
• Rosavinen — een vermeld percentage rosavinen is het beste bewijs dat het om echte rozenwortel gaat.
• Salidroside — zit ook in andere soorten; een percentage salidroside alleen zegt niets over de soort.
• Extract of wortel — bij "extract" hoort een percentage of extractverhouding; staat er alleen "wortel", dan is het gemalen poeder.
• Biologisch — een keurmerk zegt iets over de teelt, niets over het gehalte rosavinen.

Wanneer en hoe lang gebruik je rhodiola?

De meeste fabrikanten adviseren inname in de ochtend of het begin van de middag, met water bij een maaltijd. Inname in de avond wordt op etiketten meestal afgeraden.

Veel etiketten noemen ook een pauze, bijvoorbeeld twee weken rust na drie maanden dagelijks gebruik. Een officiële maximale gebruiksduur bestaat niet.

Bij sport wordt rhodiola in onderzoek zowel eenmalig vóór de inspanning als dagelijks over langere tijd ingenomen [8].

Is rhodiola rosea veilig en heeft het bijwerkingen?

In een overzicht van elf placebogecontroleerde onderzoeken werden slechts enkele milde bijwerkingen gemeld [5].

Rhodiola kan wel de afbraak van medicijnen beïnvloeden. Bij dertien gezonde vrijwilligers daalde na veertien dagen rhodiola de activiteit van het leverenzym CYP2C9 met 21%. Dat kan uitmaken bij medicijnen met een smalle marge die via dit enzym worden afgebroken, zoals warfarine en fenytoïne [3].

In laboratoriumonderzoek remde rhodiola ook het enzym CYP3A4 en het transporteiwit P-glycoproteïne sterk, sterker dan sint-janskruid [4].

Gebruik je medicijnen? Kruidenpreparaten kunnen de werking van medicijnen versterken of verminderen. Overleg daarom met je arts of apotheker voordat je rhodiola gebruikt [1].

Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Dan is het advies om uit voorzorg geen kruidenpreparaten te gebruiken, dus ook geen rhodiola [1].

Veelgestelde vragen over rhodiola rosea supplementen

Hoe lang duurt het voordat rhodiola werkt?

Daar bestaat geen officiële uitspraak over; een goedgekeurde gezondheidsclaim voor rhodiola is er niet. In onderzoek wordt rhodiola zowel eenmalig gebruikt als dagelijks gedurende langere tijd [8].

Houd de dosering en gebruiksduur van het etiket aan.

Hoe lang mag je rhodiola gebruiken?

Een officiële maximale gebruiksduur is er niet. Veel fabrikanten adviseren een pauze na enkele weken tot drie maanden dagelijks gebruik. Wil je het langer gebruiken, overleg dan met je arts of apotheker.

Kan rhodiola samen met antidepressiva?

Daar is geen goed onderzoek naar en fabrikanten raden de combinatie meestal af. Rhodiola remt leverenzymen die ook veel medicijnen afbreken, zoals CYP2C9 en CYP3A4 [3], [4].

Gebruik je antidepressiva of andere medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker [1].

Wat is beter, ashwagandha of rhodiola?

Dat is niet te zeggen; het zijn twee verschillende planten die allebei tot de plantaardige adaptogenen worden gerekend [7].

Rhodiola wordt gestandaardiseerd op rosavinen en salidroside, ashwagandha op withanoliden. Kies op basis van wat je zoekt en lees per kruid de veiligheidsinformatie.

Is rozenwortel hetzelfde als rhodiola rosea?

Ja. Rozenwortel en gouden wortel zijn de Nederlandse namen voor Rhodiola rosea. Let op een etiket op de Latijnse soortnaam en het plantdeel.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 13 okt. 2026].
2. A. Booker, B. Jalil, D. Frommenwiler, E. Reich, L. Zhai, Z. Kulic en M. Heinrich, "The authenticity and quality of Rhodiola rosea products," Phytomedicine, vol. 23, nr. 7, pp. 754-762, jun. 2016. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26626192/
3. O. K. Thu, O. Spigset, O. G. Nilsen en B. Hellum, "Effect of commercial Rhodiola rosea on CYP enzyme activity in humans," European Journal of Clinical Pharmacology, vol. 72, nr. 3, pp. 295-300, mrt. 2016. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26613955/
4. B. H. Hellum, A. Tosse, K. Hoybakk, M. Thomsen, J. Rohloff en O. G. Nilsen, "Potent in vitro inhibition of CYP3A4 and P-glycoprotein by Rhodiola rosea," Planta Medica, vol. 76, nr. 4, pp. 331-338, mrt. 2010. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19790032/
5. S. K. Hung, R. Perry en E. Ernst, "Rhodiola rosea L.: a systematic review of randomized clinical trials," Phytomedicine, vol. 18, nr. 4, pp. 235-244, feb. 2011. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21036578/
6. A. Panossian, G. Wikman en J. Sarris, "Rosenroot (Rhodiola rosea): traditional use, chemical composition, pharmacology and clinical efficacy," Phytomedicine, vol. 17, nr. 7, pp. 481-493, jun. 2010. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20378318/
7. V. Todorova, K. Ivanov, C. Delattre, V. Nalbantova, D. Karcheva-Bahchevanska en S. Ivanova, "Plant adaptogens: history and future perspectives," Nutrients, vol. 13, nr. 8, art. 2861, aug. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34445021/
8. P. M. Sanz-Barrio, E. E. Noreen, L. Gilsanz-Estebaranz, J. Lorenzo-Calvo, M. Martínez-Ferrán en H. Pareja-Galeano, "Rhodiola rosea supplementation on sports performance: a systematic review of randomized controlled trials," Phytotherapy Research, vol. 37, nr. 10, pp. 4414-4428, okt. 2023. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37495266/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.