Propolis

Propolis is een kleverige, harsachtige stof uit de bijenkast, ook bekend als bijenhars of bijenlijm. Wie propolis wil kopen, kiest vooral tussen druppels op alcohol, alcoholvrije druppels en capsules. Daarnaast verschilt propolis sterk per herkomst, en dat zie je terug in de samenstelling.

Honingbijen maken propolis van hars die ze verzamelen van knoppen en bast van bomen. Die hars mengen ze met bijenwas en eigen speeksel.

Hieronder lees je waar propolis vandaan komt, hoe de vormen verschillen en wat bekend is over dosering en veiligheid.

Waar wordt propolis voor gebruikt?

Bijen gebruiken propolis om kieren en scheuren in de kast te dichten. Mensen gebruiken propolis al heel lang; van alle bijenproducten is alleen honing ouder in gebruik [8].

Tegenwoordig wordt propolis vooral als voedingssupplement genomen. Daarnaast zit het in verzorgingsproducten zoals lippenbalsem, tandpasta en shampoo [6].

Voor propolis zijn in de Europese Unie geen gezondheidsclaims goedgekeurd. De ingediende claims zijn beoordeeld en niet toegelaten, en er staan geen claims meer in afwachting van beoordeling. Deze pagina doet daarom geen beloften over de werking.

Waar komt propolis vandaan en wat zit erin?

Bijen halen de hars vooral van populieren, palmen en naaldbomen. Welke bomen in de buurt staan, bepaalt wat er in de propolis zit [1].

Ruwe propolis bestaat gemiddeld uit 50 procent hars en plantaardige balsem en 30 procent bijenwas. Daarnaast bevat het 10 procent etherische en aromatische oliën en 5 procent stuifmeel. In totaal zijn er meer dan 300 verschillende stoffen in gevonden [1].

De bekendste daarvan zijn flavonoïden. Dat zijn plantenstoffen die in propolis vooral voorkomen als pinocembrine, chrysine en galangine. Daarnaast bevat propolis fenolische esters, zoals CAPE [2].

Er bestaan verschillende typen propolis. Europese propolis is meestal van het populiertype; Braziliaanse groene propolis bevat vooral artepilline C. Ook rode en bruine propolis komen voor [2].

Welke vormen propolis-supplementen zijn er?

Propolis is er in vijf gangbare vormen. Het verschil zit in het oplosmiddel, de sterkte en het gebruiksgemak. Ruwe propolis (brokjes) bestaat ook, maar is kleverig en lastig te doseren.

Propolis druppels en tinctuur

Een tinctuur is een vloeibaar extract waarbij ruwe propolis is opgelost in alcohol. Meestal is dat alcohol van 25 tot 60 procent; die lost de hars en de flavonoïden goed op [3].

Op het etiket staat vaak een percentage, bijvoorbeeld 20 of 30 procent. Dat is het aandeel propolis in de vloeistof; hoe hoger, hoe sterker de druppels.

Je neemt de druppels puur, op een suikerklontje of in water; de smaak is scherp en bitter. Kies een tinctuur als je flexibel wilt doseren en de alcohol geen bezwaar is.

Alcoholvrije propolis druppels

Propolis zonder alcohol wordt gemaakt met water, glycerol of propyleenglycol als oplosmiddel. Glycerol en propyleenglycol zijn veilige hulpstoffen die ook in medicijnen worden gebruikt [3].

Alcoholvrije druppels zijn de logische keuze voor kinderen en voor wie geen alcohol wil. Vergelijk wel het propolisgehalte met dat van een tinctuur.

Capsules en tabletten

Capsules en tabletten bevatten gedroogd propolispoeder of een ingedikt extract. Je proeft niets en de dosis per stuk ligt vast. De meeste capsules bevatten 400 tot 1000 mg propolis of propolis-extract.

Sommige extracten zijn gestandaardiseerd op flavonoïden. Gestandaardiseerd betekent dat elke dosis een vast gehalte van die stoffen bevat; het percentage staat op het etiket. Kies capsules als je een vaste dosis wilt zonder de smaak van propolis.

Propolis spray

Een spray is een vloeibaar extract in een verstuiver, vaak alcoholvrij en gemengd met honing of plantenextracten. Je spuit hem direct in de mond.

Een spray is handig voor onderweg, maar de dosis per pufje is klein. Kijk op het etiket hoeveel propolis erin zit.

Zuigtabletten, pastilles en siroop

Zuigtabletten en pastilles bevatten een kleine hoeveelheid propolis in een basis van suiker of honing. Siropen combineren propolis vaak met honing en plantenextracten.

Deze vormen kies je voor smaak en gemak; als propolisbron zijn ze het minst geconcentreerd. Let op bij jonge kinderen: honing is niet geschikt voor baby's tot 1 jaar [10].

Waar let je op als je propolis koopt?

Bij het vergelijken van propolisproducten helpen deze punten:

• Herkomst en type — een goed etiket vermeldt herkomst of type, zoals populier of Braziliaans groen.
• Gehalte — bij druppels het percentage propolis, bij capsules de hoeveelheid in milligram.
• Standaardisatie — een vermeld gehalte aan flavonoïden of polyfenolen maakt producten onderling vergelijkbaar.
• Alcohol — kijk of een tinctuur alcohol bevat en hoeveel.
• Keurmerk — het Europese bio-logo zegt iets over de imkerij, niet over het gehalte.

Propolis wordt soms vervalst met populierknop-extract of andere harsen. Een internationale kwaliteitsstandaard, zoals die voor honing bestaat, is er nog niet [2].

Een gestandaardiseerd gehalte maakt producten vergelijkbaar, maar is geen maat voor de werking [3].

Hoeveel propolis per dag is gangbaar?

Voor propolis bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is geen voedingsstof, dus een tekort bestaat niet.

Capsules op de markt bevatten meestal 400 tot 1000 mg per stuk. Fabrikanten adviseren doorgaans één tot drie capsules per dag. In klinisch onderzoek werden doseringen van 226,8 tot 1500 mg propolis per dag gebruikt, gedurende 1 tot 96 weken [4].

Bij druppels hangt het aantal af van de sterkte van de tinctuur. Voor de gebruiksduur bestaat geen officiële norm. Volg in alle gevallen de dosering op het etiket en neem nooit meer dan de aanbevolen hoeveelheid [9].

Is propolis veilig?

Propolis geldt in toxicologisch onderzoek als weinig giftig. Allergische reacties komen daarentegen regelmatig voor [8].

De belangrijkste bijwerking is contactallergie. Van mensen die vanwege huidklachten op allergie worden getest, reageert 1,2 tot 6,6 procent op propolis. De stoffen die dat veroorzaken zijn vooral koffiezuur-esters (caffeaten) uit de boomhars [6].

In een Amsterdams ziekenhuis reageerden 299 van de 3134 geteste patiënten op propolis, dat is 9,5 procent. Slechts 9 reacties (3 procent) waren echt relevant; vaak ging het om kruisreacties bij mensen met een geurstofallergie [7].

Reageerde je eerder op propolis in cosmetica, of ben je allergisch voor andere bijenproducten? Gebruik dan geen propolis-supplement. Stop bij een huidreactie of zwelling en ga bij aanhoudende klachten naar de huisarts.

Leverschade door bijenproducten, waaronder propolis, is niet gemeld [5].

Zestien gezonde vrijwilligers namen 15 dagen lang 375 mg gestandaardiseerd propolisextract per dag. De werking van de belangrijkste leverenzymen die medicijnen afbreken veranderde daardoor niet in klinisch relevante mate [11].

Dat is één klein onderzoek met één extract; overleg bij medicijngebruik daarom toch met je arts of apotheker.

Over gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding is weinig bekend. Het Voedingscentrum adviseert dan uit voorzorg geen kruidenpreparaten te gebruiken; propolis-extracten worden doorgaans tot die groep gerekend [9].

Kies voor kinderen een alcoholvrije variant en geef siropen met honing niet aan baby's tot 1 jaar [10].

Veelgestelde vragen over propolis-supplementen

Wat is propolis?

Propolis is een harsachtige stof die honingbijen maken van boomhars, bijenwas en speeksel. Het bestaat vooral uit hars en was en bevat flavonoïden en etherische oliën [1].

Waar is propolis goed voor?

Wat propolis voor je gezondheid doet, is niet officieel vastgesteld: in de Europese Unie zijn geen gezondheidsclaims voor propolis goedgekeurd. Mensen nemen het als supplement (druppels, capsules, spray); het zit ook in verzorgingsproducten zoals tandpasta.

Is propolis gevaarlijk?

Voor de meeste mensen niet. Propolis is weinig giftig en leverschade is niet gemeld. Het grootste risico is een allergische reactie; stop dan en ga bij aanhoudende klachten naar de huisarts [5], [8].

Kun je allergisch zijn voor propolis?

Ja. Contactallergie voor propolis is goed beschreven; reageer je op propolis in cosmetica, gebruik het dan ook niet als supplement. Die allergie komt voor na huidcontact met cosmetica én na inname van supplementen [12].

Hoeveel druppels propolis per dag?

Dat hangt af van de sterkte van de tinctuur, dus er is geen vast aantal. Het etiket geeft een aantal druppels per keer en per dag; dat verschilt per merk en sterkte. In onderzoek lag de totale dagdosis propolis tussen 226,8 en 1500 mg [4].

Mag je propolis gebruiken tijdens de zwangerschap?

Daar is weinig over bekend; overleg daarom eerst met je verloskundige of arts. Het Voedingscentrum adviseert tijdens zwangerschap en borstvoeding uit voorzorg geen kruidenpreparaten te gebruiken [9].

Wat is het verschil tussen propolis en royal jelly?

Propolis is boomhars die bijen mengen met was en gebruiken als bouw- en afdichtmateriaal. Royal jelly, ook koninginnengelei genoemd, is een melkachtige stof die werkbijen zelf afscheiden om larven te voeden [5].

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. S. I. Anjum e.a., "Composition and functional properties of propolis (bee glue): A review," Saudi Journal of Biological Sciences, vol. 26, nr. 7, pp. 1695-1703, nov. 2019. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31762646/
2. K. Pastor, S. Dolašević en N. Nastić, "Authentication of Propolis: Integrating Chemical Profiling, Data Analysis and International Standardization-A Review," Foods, vol. 14, nr. 24, art. 4259, dec. 2025. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41464966/
3. J. Šuran e.a., "Propolis Extract and Its Bioactive Compounds-From Traditional to Modern Extraction Technologies," Molecules, vol. 26, nr. 10, art. 2930, mei 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34069165/
4. A. Gholami, N. Dinarvand en M. Hariri, "Propolis supplementation can reduce serum level of interleukin-6, C-reactive protein, and tumor necrosis factor-α: an updated systematic review and dose-response meta-analysis on randomized clinical trials," Journal of Health, Population and Nutrition, vol. 43, nr. 1, art. 119, aug. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39127756/
5. "Bee Products: Beeswax, Bee Pollen, Propolis," in LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, bijgewerkt 1 mei 2022. [Online]. Beschikbaar: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK580275/ [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
6. S. E. Walgrave, E. M. Warshaw en L. A. Glesne, "Allergic contact dermatitis from propolis," Dermatitis, vol. 16, nr. 4, pp. 209-215, dec. 2005. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16536336/
7. G. Kocabas, N. A. Ipenburg, A. de Groot en T. Rustemeyer, "Results of patch testing propolis in the European baseline series: A 4-year retrospective study," Contact Dermatitis, vol. 91, nr. 5, pp. 375-378, nov. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39169523/
8. G. A. Burdock, "Review of the biological properties and toxicity of bee propolis (propolis)," Food and Chemical Toxicology, vol. 36, nr. 4, pp. 347-363, apr. 1998. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9651052/
9. Voedingscentrum, "Wat zijn risico's van voedingssupplementen en kruidenpreparaten?" [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/veilig-eten-en-e-nummers/wat-zijn-de-risico-s-van-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten-en-waar-moet-ik-op-letten-.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
10. Voedingscentrum, "Clostridium botulinum en botulisme." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/clostridium-botulinum.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
11. D. A. C. Cusinato e.a., "Evaluation of potential herbal-drug interactions of a standardized propolis extract (EPP-AF®) using an in vivo cocktail approach," Journal of Ethnopharmacology, vol. 245, art. 112174, dec. 2019. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31442620/
12. A. Antelmi e.a., "Prevalence of Contact Allergy to Propolis-Testing With Different Propolis Patch Test Materials," Contact Dermatitis, vol. 92, nr. 5, pp. 349-357, mei 2025. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40024247/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.