NAC (N-acetylcysteïne)

NAC is de afkorting van N-acetylcysteïne. Dat is het aminozuur cysteïne met een extra acetylgroep, een klein koolstofstaartje aan het molecuul. Cysteïne is een zwavelhoudend aminozuur: een bouwsteen van eiwitten die zwavel bevat.

Een NAC supplement kies je vooral op sterkte en samenstelling. De meeste producten zijn capsules met 500 tot 750 mg pure NAC; daarnaast bestaan poeders en combinatieproducten. Let ook op hoeveel je per dag binnenkrijgt, want het RIVM heeft daar een grens voor genoemd.

Op deze pagina lees je wat je lichaam met cysteïne en NAC doet en waar NAC voor wordt gebruikt. Daarna vergelijk je de vormen en lees je wat er bekend is over dosering en veiligheid.

Wat doet je lichaam met cysteïne en NAC?

Eiwitten bestaan uit 20 verschillende aminozuren. Negen daarvan zijn essentieel: die moet je uit eten en drinken halen. Cysteïne hoort bij de aminozuren die je lichaam zelf kan maken, uit het essentiële aminozuur methionine [1][2].

Cysteïne krijg je binnen via eiwit uit vlees, vis, ei, peulvruchten, noten en zuivel. De meeste mensen eten genoeg eiwit; producten met extra eiwit zijn meestal niet nodig [1].

Cysteïne en methionine zijn de twee zwavelhoudende aminozuren die in eiwitten worden ingebouwd. Cysteïne kan zwavelbruggen vormen en geeft eiwitten zo hun stevige vorm. Je lichaam gebruikt cysteïne ook als grondstof voor glutathion en taurine [2].

Glutathion is een klein eiwitje van drie aminozuren: glutaminezuur, cysteïne en glycine. Van die drie is cysteïne in de cel het schaarst; het bepaalt daardoor het tempo van de aanmaak [3].

NAC is een voorloper van cysteïne: je lever haalt de acetylgroep eraf en houdt cysteïne over. Van de NAC die je inslikt, komt maar 6 tot 10 procent onveranderd in je bloed [3][4].

Dit beschrijft wat cysteïne in je lichaam doet. Het zegt niets over wat een supplement met NAC in je lichaam doet.

Waar wordt NAC voor gebruikt?

NAC wordt sinds de jaren zestig gebruikt als geneesmiddel. Het staat als tegengif bij vergiftigingen op de lijst van essentiële geneesmiddelen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Daarnaast zit het in voedingssupplementen en cosmetica [5].

In Nederland is acetylcysteïne ook geregistreerd als slijmoplossend geneesmiddel. Een supplement met NAC bevat dezelfde stof, maar is geen geneesmiddel [7].

Voor NAC als supplement is in de Europese Unie geen enkele gezondheidsclaim goedgekeurd, ook niet over glutathion. Een etiket of webshop mag daarom geen effect beloven; wat de stof in je lichaam doet, lees je hierboven.

Welke vormen NAC-supplementen zijn er?

NAC-supplementen verschillen vooral in sterkte per dosis en in wat er verder in zit. Dit zijn de gangbare vormen op de markt.

Capsules met pure NAC

De meeste NAC capsules bevatten 500 tot 750 mg N-acetyl-L-cysteïne per stuk, zonder andere werkzame stoffen. De capsulewand is vaak plantaardig, van cellulose of pullulan. Etiketten adviseren meestal één tot twee capsules per dag.

Kies pure capsules als je precies wilt weten hoeveel NAC je neemt. Met 600 mg per capsule reken je bovendien makkelijk met de daggrens die verderop staat.

NAC poeder

Poeder is er voor wie flexibel wil doseren of geen capsules slikt. Je schept het af en roert het door water of sap.

Houd rekening met geur en smaak. NAC ruikt door de zwavel naar rotte eieren; mensen mengen het daarom vaak door een drankje [3].

Poeder past bij wie een andere hoeveelheid wil dan één capsule bevat. Vind je de smaak niets, kies dan capsules.

Combinatieproducten met NAC

Veel producten combineren NAC met andere stoffen. Gangbaar zijn zink, seleen en vitamine A, het aminozuur glycine, of een mix met vitamine C en co-enzym Q10. De hoeveelheid NAC per dosis verschilt dan per product; kijk daarvoor op het etiket.

Een combinatie is handig als je die andere stoffen toch al wilt gebruiken. Wil je alleen NAC, kies dan een puur product.

Bruistabletten met acetylcysteïne

De bruistabletten en drankjes met acetylcysteïne bij drogist en apotheek zijn geneesmiddelen, geen supplementen. De stof is dezelfde, maar het doel en de regels verschillen, en er zit een bijsluiter bij.

Gebruik je zo'n geneesmiddel, neem er dan geen NAC supplement naast. Je komt dan snel boven de hoeveelheid die het RIVM veilig noemt [6].

Hoeveel NAC per dag is gangbaar?

Voor NAC bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is geen voedingsstof met een dagelijkse behoefte, want cysteïne maakt je lichaam zelf.

Een capsule bevat meestal 500 tot 750 mg. Etiketten noemen één tot twee capsules per dag. Twee capsules van 600 mg komen uit op 1200 mg.

Volgens het RIVM kunnen volwassenen per dag maximaal 1200 mg N-acetylcysteïne binnenkrijgen zonder bijwerkingen, of 900 mg L-cysteïne of L-cystine. Voor kinderen van 2 tot 18 jaar ligt die grens lager. Onder de twee jaar raadt het RIVM deze supplementen af [6].

Sommige producten adviseren op het etiket een hogere dagdosis dan die grens. Tel daarom zelf uit hoeveel NAC je per dag binnenkrijgt, ook uit combinatieproducten [6].

Is NAC veilig en met welke medicijnen gaat het niet samen?

NAC geldt als een veilige stof en wordt al tientallen jaren als geneesmiddel gebruikt [5].

De meest voorkomende bijwerkingen zitten in de maag en darmen: misselijkheid, overgeven, diarree, winderigheid en brandend maagzuur. Krijg je meer binnen dan 1200 mg per dag, dan kun je zulke maag-darmklachten krijgen [8][7].

Let op bij deze medicijnen:

• Nitroglycerine, een hartmedicijn — samen met NAC kan het een lage bloeddruk en hoofdpijn geven [8].
• Bloedverdunners — in laboratoriumonderzoek remde NAC het samenklonteren van bloedplaatjes; overleg daarom met je arts [9].
• Carbamazepine — NAC kan de hoeveelheid van dit middel in het bloed verlagen [8].

Ben je zwanger, geef je borstvoeding of gebruik je medicijnen? Overleg dan eerst met je arts of apotheker.

Veelgestelde vragen over NAC supplementen

Wat is NAC precies en is het een vitamine?

NAC is geen vitamine maar N-acetylcysteïne: het aminozuur cysteïne met een acetylgroep. Op etiketten heet het ook N-acetyl-L-cysteïne of acetylcysteïne; dat is dezelfde stof. Het is een prodrug: een stof die je lichaam eerst omzet in een andere stof, hier cysteïne [10].

Wat is het verschil tussen NAC en L-cysteïne?

L-cysteïne is het aminozuur zelf; NAC is dezelfde stof met een acetylgroep eraan. Het RIVM noemt voor elk een eigen veilige daggrens; die vind je hierboven bij de dosering. Beide zijn als supplement te koop en beide leveren in je lichaam cysteïne [10].

Is NAC hetzelfde als acetylcysteïne van de drogist of apotheek?

Ja, het is dezelfde stof. Gebruik ze niet naast elkaar, want samen krijg je snel meer binnen dan de daggrens van het RIVM. Acetylcysteïne is in Nederland geregistreerd als slijmoplossend geneesmiddel; een NAC supplement valt onder de voedingssupplementen [7].

Wat heeft NAC met glutathion te maken?

NAC wordt in je lichaam omgezet in cysteïne. Voor NAC-supplementen is geen gezondheidsclaim over glutathion goedgekeurd; een etiket mag daar dus niets over beloven. Glutathion is een stof die je lichaam zelf maakt, met cysteïne als een van de bouwstenen [2].

Wanneer kun je NAC het beste innemen?

Er is geen vast tijdstip dat voor iedereen het beste is. De meeste etiketten adviseren inname tussen de maaltijden, met een glas water. Krijg je er last van je maag van, neem het dan bij een maaltijd.

Hoe lang kun je NAC gebruiken?

Voor de gebruiksduur van NAC als supplement bestaat geen officiële richtlijn. Houd de daggrens van het RIVM en de dosering op het etiket aan. Stop bij klachten en overleg bij langdurig gebruik met je arts of apotheker.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke sterkte of vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Eiwitten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/eiwitten.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
2. J. T. Brosnan en M. E. Brosnan, "The sulfur-containing amino acids: an overview," The Journal of Nutrition, vol. 136, nr. 6 Suppl, pp. 1636S-1640S, jun. 2006. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16702333/
3. M. C. D. S. Tenório e.a., "N-Acetylcysteine (NAC): Impacts on Human Health," Antioxidants (Basel), vol. 10, nr. 6, art. 967, jun. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34208683/
4. L. Borgström, B. Kågedal en O. Paulsen, "Pharmacokinetics of N-acetylcysteine in man," European Journal of Clinical Pharmacology, vol. 31, nr. 2, pp. 217-222, 1986. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3803419/
5. Š. Šalamon e.a., "Medical and Dietary Uses of N-Acetylcysteine," Antioxidants (Basel), vol. 8, nr. 5, art. 111, apr. 2019. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31035402/
6. RIVM, "RIVM adviseert consumenten om hoeveelheid stof N-acetylcysteïne in voedingssupplementen te controleren," 12 dec. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://www.rivm.nl/nieuws/rivm-adviseert-consumenten-om-hoeveelheid-stof-n-acetylcysteine-in-voedingssupplementen-te-controleren [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
7. L. de Wit-Bos en S. Zhao, "Risk assessment of food supplements containing N-acetylcysteine (NAC)," RIVM-rapport 2024-0086, Bilthoven: RIVM, 2024. [Online]. Beschikbaar: https://www.rivm.nl/publicaties/risk-assessment-food-supplements-containing-n-acetylcysteine [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
8. M. Ershad, A. Naji, P. Patel en D. Vearrier, "N-Acetylcysteine," in StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, bijgewerkt 29 feb. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537183/ [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
9. G. Anfossi e.a., "N-acetyl-L-cysteine exerts direct anti-aggregating effect on human platelets," European Journal of Clinical Investigation, vol. 31, nr. 5, pp. 452-461, mei 2001. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11380598/
10. B. Pedre, U. Barayeu, D. Ezeriņa en T. P. Dick, "The mechanism of action of N-acetylcysteine (NAC): The emerging role of H2S and sulfane sulfur species," Pharmacology & Therapeutics, vol. 228, art. 107916, dec. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34171332/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.