Monnikspeper

Wil je monnikspeper kopen, dan is de belangrijkste keuze de vorm. Je kiest tussen een gestandaardiseerd extract, de gemalen bes in een capsule of een tinctuur. Die vormen verschillen sterk in hoeveelheid en in wat er op het etiket staat.

Monnikspeper is de gedroogde, peperkorrelachtige bes van de kuisboom (Vitex agnus-castus). De struik groeit rond de Middellandse Zee. Je komt het kruid ook tegen onder de namen agnus castus, vitex en chasteberry [2].

Hieronder lees je waar monnikspeper voor wordt gebruikt en hoe de vormen zich tot elkaar verhouden. Ook lees je welke hoeveelheden gangbaar zijn en wat je moet weten over bijwerkingen en wisselwerkingen.

Waar wordt monnikspeper voor gebruikt?

Monnikspeper wordt vooral gebruikt om het comfort in de dagen vóór en tijdens de menstruatie te ondersteunen*. Het kruid wordt daarnaast ingezet om een normaal welbevinden tijdens de menstruatiecyclus te helpen behouden*.

Vrouwen in de overgang gebruiken monnikspeper ter ondersteuning van de hormonale balans in deze levensfase*. Verder wordt het kruid gebruikt om het lichamelijke welbevinden te ondersteunen* en om het geestelijke welbevinden te helpen herstellen*.

Voor monnikspeper bestaan nog geen goedgekeurde gezondheidsclaims in de Europese Unie. De genoemde toepassingen worden nog officieel beoordeeld.

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Welke vorm kies je als je monnikspeper koopt?

Monnikspeper wordt als supplement verkocht in drie hoofdvormen. Het verschil zit in de concentratie en in hoe goed je kunt zien wat erin zit.

Capsules en tabletten met gestandaardiseerd extract

Een extract is een geconcentreerd aftreksel van de bes. Gestandaardiseerd betekent dat de fabrikant garandeert hoeveel van een kenmerkende stof erin zit. Bij monnikspeper zijn dat meestal agnuside, aucubine of casticine, stoffen die van nature in de bes zitten [2].

De extractverhouding zegt hoeveel bes er in het extract is gegaan. Bij een verhouding van 10:1 staat 1 mg extract voor 10 mg gedroogde bes. In onderzoek worden meestal droge extracten gebruikt met een verhouding van 6-12:1, getrokken met 60 procent alcohol (ethanol) [4].

Keuzeregel: kies een gestandaardiseerd extract als je precies wilt weten wat je binnenkrijgt. Let op een vermelde extractverhouding en een percentage agnuside of casticine. Een tablet of capsule maakt voor de inhoud geen verschil; kies wat jij prettig slikt.

Capsules met gemalen bes

Hier zit de hele gedroogde bes fijngemalen in de capsule, zonder concentratie. De hoeveelheid werkzame stoffen hangt af van de oogst en is niet gegarandeerd. Op het etiket staat dan alleen het aantal milligram bes per capsule.

Keuzeregel: kies gemalen bes als je de hele plant wilt gebruiken en een lage prijs belangrijk vindt. Reken erop dat de hoeveelheid werkzame stof per capsule kan wisselen.

Tinctuur en druppels

Een tinctuur is een aftreksel van de bes in water en alcohol. De verhouding staat op het etiket, bijvoorbeeld 1:2 (1 deel bes op 2 delen vloeistof). Het alcoholpercentage ligt meestal tussen 20 en 50 procent.

Keuzeregel: kies een tinctuur als je liever druppelt dan slikt en zelf de hoeveelheid wilt afstemmen. Wil of mag je geen alcohol, kies dan capsules of tabletten.

Waar let je op bij een goed monnikspeper extract?

Een goed etiket beantwoordt deze vragen:

• Botanische naam — er moet Vitex agnus-castus staan, en als plantdeel de vrucht (fructus). Andere Vitex-soorten zijn een andere plant.
• Extractverhouding — bijvoorbeeld 6:1 of 10:1. Zonder verhouding weet je niet hoeveel bes er in het extract zit.
• Standaardisatie — een percentage agnuside, aucubine of casticine. Er bestaat nog geen vaste internationale norm voor de beste standaardisatie. Het percentage is dus een keuze van de fabrikant, maar het maakt producten wel vergelijkbaar [6].
• Waarschuwingen — een goed etiket vermeldt dat het product niet geschikt is tijdens zwangerschap en borstvoeding.

Hoeveel monnikspeper per dag is gangbaar?

Voor monnikspeper bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is een kruid en geen voedingsstof, dus een tekort bestaat niet.

In klinisch onderzoek werd meestal 20 tot 40 mg droog extract per dag gebruikt. Het Europese geneesmiddelencomité voor kruiden gaat uit van een extract dat overeenkomt met 180 mg gedroogde bes per dag [4], [5].

Supplementen met gemalen bes zitten daar vaak boven; de meeste capsules bevatten 100 tot 400 mg bes per dagdosering. Tincturen worden meestal gedoseerd op 1 tot 3 ml per dag. Houd altijd de dosering op het etiket van je eigen product aan.

Over de gebruiksduur: in onderzoek werd monnikspeper meestal drie maanden gebruikt. Op etiketten staat vaak dat je het kruid enkele cycli achter elkaar neemt. Monnikspeper wordt gewoonlijk één keer per dag ingenomen, bij voorkeur op een vast moment [5].

Is monnikspeper veilig en wat zijn de bijwerkingen?

Monnikspeper wordt over het algemeen goed verdragen. Gemelde bijwerkingen zijn mild en gaan over na het stoppen. Mogelijke klachten zijn misselijkheid, hoofdpijn, maagdarmklachten, veranderingen in de menstruatie, acne, jeuk, huiduitslag, duizeligheid en een droge mond [1], [6].

Monnikspeper werkt in op dopamine, een signaalstof in de hersenen. Daarom wordt voorzichtigheid geadviseerd bij medicijnen die de werking van dopamine nabootsen of blokkeren, zoals metoclopramide. Gebruik je zulke medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker [6], [7].

Een wisselwerking met de anticonceptiepil is in onderzoek niet gevonden, maar dit is weinig onderzocht. Gebruik je de pil of hormoontherapie, bespreek het gebruik dan met je arts. Dat geldt voor alle kruidenpreparaten die je naast medicijnen gebruikt [3], [4].

Gebruik monnikspeper niet:

• tijdens de zwangerschap; dit wordt in de literatuur afgeraden [1], [8];
• tijdens de borstvoeding; monnikspeper kan in hoge doses de melkproductie verminderen [2];
• zonder overleg met je arts als je medicijnen gebruikt die op dopamine inwerken.

Houden klachten aan, ga dan naar je huisarts. Monnikspeper is geen medicijn.

Veelgestelde vragen over monnikspeper supplementen

Waar is monnikspeper goed voor?

Monnikspeper wordt vooral gebruikt om het comfort vóór en tijdens de menstruatie te ondersteunen*. Ook helpt het een normaal welbevinden tijdens de cyclus te behouden*. In de overgang wordt het ingezet ter ondersteuning van de hormonale balans*; deze toepassingen worden in Europa nog officieel beoordeeld.

Kun je monnikspeper gebruiken in de overgang?

Ja, de overgang is een van de levensfases waarin vrouwen monnikspeper gebruiken, ter ondersteuning van de hormonale balans* [7].

Deze toepassing wordt in Europa nog officieel beoordeeld. Gebruik je hormoontherapie of andere medicijnen, overleg dan eerst met je arts [3].

Hoe lang mag je monnikspeper gebruiken?

In onderzoek werd monnikspeper meestal drie maanden achter elkaar gebruikt. Op etiketten staat vaak een gebruik over meerdere cycli. Wil je het langer gebruiken, bespreek dat dan met je arts of apotheker [5].

Is monnikspeper gevaarlijk?

Nee, bij normaal gebruik niet: de gemelde bijwerkingen zijn mild en verdwijnen na het stoppen. Uitzonderingen zijn zwangerschap, borstvoeding en het gebruik van medicijnen die op dopamine werken. Dan wordt monnikspeper afgeraden of is overleg met een arts nodig [1].

Kun je monnikspeper combineren met de anticonceptiepil?

In onderzoek is geen wisselwerking tussen monnikspeper en de pil gevonden, maar dit is nog weinig onderzocht. Overleg daarom met je arts of apotheker voordat je ze combineert. Monnikspeper is geen vervanging van anticonceptie.

Mag je monnikspeper gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding?

Nee. Tijdens de zwangerschap wordt monnikspeper afgeraden. Tijdens de borstvoeding ook, omdat het kruid de melkproductie kan verminderen.

Wat is het verschil tussen monnikspeper, agnus castus en vitex?

Dat is dezelfde plant. Monnikspeper is de Nederlandse naam, Vitex agnus-castus de botanische naam. Op etiketten zie je ook agnus castus, vitex, kuisboom of chasteberry.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Heb je een vraag over een vorm of een etiket, dan helpt onze klantenservice je graag verder.

Bronnen

1. C. Daniele, J. Thompson Coon, M. H. Pittler en E. Ernst, "Vitex agnus castus: a systematic review of adverse events," Drug Safety, vol. 28, nr. 4, pp. 319-332, 2005. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15783241/
2. Drugs and Lactation Database (LactMed), "Chasteberry," Bethesda (MD): National Institute of Child Health and Human Development, herzien 15 november 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30000866/ [Geraadpleegd: 1 okt. 2026].
3. Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 1 okt. 2026].
4. L. T. Puglia, J. Lowry en G. Tamagno, "Vitex agnus castus effects on hyperprolactinaemia," Frontiers in Endocrinology, vol. 14, art. 1269781, 2023. [Online]. Beschikbaar: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10702745/
5. S. L. Ooi, S. Watts, R. McClean en S. C. Pak, "Vitex Agnus-Castus for the Treatment of Cyclic Mastalgia: A Systematic Review and Meta-Analysis," Journal of Women's Health, vol. 29, nr. 2, pp. 262-278, feb. 2020. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31464546/
6. B. Roemheld-Hamm, "Chasteberry," American Family Physician, vol. 72, nr. 5, pp. 821-824, sep. 2005. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16156340/
7. M. Sopjani, V. Murati, D. Mataj-Berisha, N. T. Xuan, C. Faggio en A. Rifati-Nixha, "Vitex agnus-castus in Menopause: Phytochemistry, Mechanistic Insights, Clinical Applications, and Safety Perspectives," Phytotherapy Research, vol. 40, nr. 4, pp. 1919-1934, apr. 2026. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41630367/ [Geraadpleegd: 6 okt. 2026].
8. J. J. Dugoua, D. Seely, D. Perri, G. Koren en E. Mills, "Safety and efficacy of chastetree (Vitex agnus-castus) during pregnancy and lactation," Canadian Journal of Clinical Pharmacology, vol. 15, nr. 1, pp. e74-e79, winter 2008. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18204102/ [Geraadpleegd: 6 okt. 2026].

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 1 oktober 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.