Lycopeen

Lycopeen is de rode kleurstof van de tomaat (Engels: lycopene). De stof hoort bij de carotenoïden, de plantenkleurstoffen, maar anders dan bètacaroteen maakt je lichaam er geen vitamine A van. Wie een lycopeen supplement overweegt, kiest meestal tussen een natuurlijk tomatenextract en synthetisch lycopeen.

Daarnaast verschillen supplementen in sterkte, meestal 10 tot 25 mg per capsule. Ook de vorm verschilt: een softgel met olie of een vegetarische capsule met droog extract. De hoeveelheid die je al via tomatenproducten binnenkrijgt, speelt bij de keuze ook mee.

Op deze pagina lees je wat lycopeen is en wat er wel en niet over beloofd mag worden. Je leest ook hoeveel je via eten binnenkrijgt en hoe je de vormen vergelijkt. Ook welke hoeveelheden gangbaar zijn en wat er bekend is over veilig gebruik, komt aan bod.

Waar wordt lycopeen voor gebruikt?

Voor lycopeen is in de Europese Unie geen enkel gezondheidseffect goedgekeurd. De ingediende claims zijn beoordeeld en niet toegelaten. Een etiket of webshop mag daarom geen werking beloven, ook niet voorzichtig geformuleerd.

Wat wel vaststaat, is wat de stof is. Lycopeen is een carotenoïde zonder ringstructuur aan de uiteinden van het molecuul. Daardoor kan het lichaam er geen vitamine A van maken, in tegenstelling tot alfa- en bètacaroteen [1].

Mensen kiezen een supplement om een vaste, afgemeten hoeveelheid lycopeen binnen te krijgen. Zo ben je niet afhankelijk van wat er die dag toevallig op tafel staat. Wat je daar wel en niet van mag verwachten, lees je bij de veelgestelde vragen.

Hoeveel lycopeen krijg je via voeding binnen?

Tomaten zijn verreweg de belangrijkste bron. Verse tomaten bevatten meestal 2,5 tot 8 mg lycopeen per 100 gram. In tomatenpuree ligt dat veel hoger: 5,4 tot 150 mg per 100 gram, omdat het water eruit is.

Ook watermeloen en roze guave bevatten lycopeen. Met een gemiddeld westers eetpatroon komt de inname uit op 5 tot 7 mg per dag [1].

Verhitting helpt de opname. Bij het koken van tomaten verandert een deel van het lycopeen van vorm. Die andere vorm, de "cis"-vorm, neemt je darm makkelijker op.

Ook vet in dezelfde maaltijd is nodig; 5 tot 10 gram is al genoeg [2].

Eén capsule van 10 mg levert dus meer dan een gemiddelde dag voeding. Eet je dagelijks veel tomatenproducten, dan krijg je al een groot deel van zo'n hoeveelheid via je eten binnen.

Welke vorm lycopeen supplement kun je het beste kopen?

Op het etiket zie je twee herkomsten en twee capsulevormen. De verschillen zitten in de grondstof, de prijs en in wat er nog meer in de capsule zit.

In het kort:

• Tomatenextract: kies dit voor een herkenbare plantaardige grondstof.
• Synthetisch lycopeen: kies dit als je vooral op prijs let en alleen lycopeen zelf wilt.
• Softgel of vegetarische capsule: een softgel heeft de olie voor de opname al aan boord. Een vegetarische capsule past bij vegan eten; neem hem dan bij een maaltijd met vet.

Natuurlijk lycopeen uit tomatenextract

De meeste supplementen bevatten een extract van rijpe tomaten, ook wel tomaten-oleoresine genoemd. Dat is een dik, olieachtig concentraat waarin naast lycopeen ook kleine hoeveelheden andere stoffen uit de tomaat zitten.

Het etiket vermeldt dan "tomatenextract" of "Solanum lycopersicum", met daarachter de hoeveelheid lycopeen in mg. Let op dat getal: het extract zelf weegt veel meer dan het lycopeen dat erin zit.

Kies tomatenextract als je een herkenbare plantaardige grondstof wilt. Vergelijk altijd de mg lycopeen per capsule, niet de mg extract.

Synthetisch lycopeen

Synthetisch lycopeen wordt in een fabriek gemaakt en is chemisch dezelfde stof als lycopeen uit de tomaat. Het is meestal goedkoper en bevat geen andere stoffen uit de tomaat.

De opname is vergelijkbaar. In onderzoek namen drie groepen van twaalf gezonde volwassenen 28 dagen lang 15 mg lycopeen per dag. Dat deden ze met synthetisch lycopeen of met tomatenextract, bij de hoofdmaaltijd.

De stijging van het lycopeen in het bloed verschilde niet tussen de twee bronnen [3].

Kies synthetisch lycopeen als je vooral op prijs let en alleen lycopeen zelf wilt. Het etiket vermeldt dan "lycopeen" zonder plantnaam.

Softgels of vegetarische capsules

Een softgel is een zachte capsule met het lycopeen opgelost in plantaardige olie, meestal met een omhulsel van gelatine. Een vegetarische capsule bevat droog extract of poeder in een omhulsel van plantaardige cellulose.

Kies een softgel als je wilt dat de olie voor de opname al in de capsule zit. Kies een vegetarische capsule als je vegan eet, en neem hem dan bij een maaltijd met vet.

Hoeveel lycopeen per dag is gangbaar?

Voor lycopeen bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Je lichaam heeft de stof niet nodig om te functioneren, dus een tekort bestaat niet. De hoeveelheden komen daarom uit de praktijk en uit onderzoek.

De meeste supplementen bevatten 10 tot 25 mg lycopeen per capsule, als dagdosering van één capsule. Producten met 30 mg of meer komen voor, maar zijn de uitzondering.

In onderzoek bij mensen zijn meestal doses van 2 tot 20 mg per dag gebruikt, soms 30 mg of meer. Voor lycopeen als kleurstof in voeding geldt een aanvaardbare dagelijkse inname van 0,5 mg per kilo lichaamsgewicht per dag. Dat is de hoeveelheid die je dagelijks en levenslang binnen kunt krijgen zonder risico [2].

Een veiligheidsbeoordeling van supplementonderzoek komt uit op 75 mg per dag als hoogste hoeveelheid waarvoor de veiligheid goed is onderbouwd. Voor hogere doses zijn de gegevens over langdurig gebruik te beperkt [4].

Hoe neem je lycopeen het beste in?

Lycopeen lost op in vet en niet in water. Je darm neemt de stof alleen goed op als er vet bij de maaltijd zit. Een paar gram is al genoeg, zoals je hierboven las [2].

Neem je capsule dus bij het eten, liefst bij de warme maaltijd. Denk aan deze vetbronnen:

• olijfolie
• noten
• avocado
• ei
• vis

Bij een softgel zit al olie in de capsule, maar ook die neem je het liefst bij een maaltijd.

Is lycopeen veilig?

Lycopeen uit tomaten wordt al eeuwen gegeten en zit in elke pot pastasaus. Bij de gangbare hoeveelheden uit supplementen zijn in onderzoek geen ernstige bijwerkingen gemeld. Doses van 15 tot 45 mg per dag gedurende maximaal zes maanden gelden als veilig [5].

Milde maagdarmklachten komen soms voor bij gevoelige mensen, zoals misselijkheid, diarree of een opgeblazen gevoel. Bij een zeer hoge inname kan de huid oranje verkleuren, vooral op handen en voeten. Dat heet lycopenodermie en het is onschuldig [1], [5].

Ben je zwanger? Gebruik dan geen lycopeensupplement zonder overleg met je verloskundige of arts.

In één onderzoek kregen 159 zwangere vrouwen vanaf de twaalfde tot twintigste week dagelijks 2 mg lycopeen of een placebo. Vroeggeboorte kwam vaker voor in de lycopeengroep: 10,39 procent tegenover 1,22 procent. Een laag geboortegewicht ook: 22,08 procent tegenover 9,76 procent [6].

Gebruik je medicijnen of geef je borstvoeding? Overleg dan eerst met je arts of apotheker. Tel ook het lycopeen uit verschillende producten bij elkaar op, bijvoorbeeld uit een multivitamine voor mannen.

Veelgestelde vragen over lycopeen supplementen

Wat is lycopeen?

Lycopeen is de rode kleurstof uit tomaten en hoort bij de carotenoïden. Anders dan bètacaroteen zet het lichaam lycopeen niet om in vitamine A. Supplementen bevatten een tomatenextract of synthetisch lycopeen, meestal 10 tot 25 mg per capsule.

Waar zit de meeste lycopeen in?

In verwerkte tomatenproducten zoals tomatenpuree, waar het water uit is. Verse tomaten bevatten per 100 gram veel minder, omdat ze grotendeels uit water bestaan. Ook watermeloen en roze guave bevatten lycopeen, maar tomatenproducten blijven de belangrijkste bron.

Wat zijn de bijwerkingen van lycopeen?

Bij gangbare doses zijn er zelden bijwerkingen. Soms treden milde maagdarmklachten op, en bij een zeer hoge inname kan de huid oranje kleuren. Die verkleuring is onschuldig [5].

Is lycopeen een antioxidant?

In de scheikunde wordt lycopeen ingedeeld bij de antioxidanten, net als andere carotenoïden. Een gezondheidseffect is daar in de Europese Unie niet voor goedgekeurd, dus een supplement mag die werking niet beloven. Volgens het Voedingscentrum levert extra antioxidanten innemen via supplementen geen extra gezondheidsvoordeel op [8].

Is lycopeen hetzelfde als bètacaroteen?

Nee. Beide zijn carotenoïden, maar alleen alfa- en bètacaroteen en bèta-cryptoxanthine zijn provitamine A en worden omgezet in vitamine A. Lycopeen hoort daar niet bij.

De waarschuwing voor rokers geldt bij hoge doses bètacaroteen, meer dan 15 mg per dag. Die waarschuwing gaat dus over bètacaroteen en niet over lycopeen [7].

Kun je lycopeen gebruiken tijdens de zwangerschap?

Liever niet zonder overleg. In onderzoek bij zwangere vrouwen die dagelijks 2 mg lycopeen namen, kwam vroeggeboorte vaker voor dan bij placebo. Een laag geboortegewicht kwam eveneens vaker voor [6].

Lycopeen uit gewone voeding zoals tomaten valt hier niet onder.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je tussen tomatenextract en synthetisch lycopeen, of over de juiste sterkte? Onze klantenservice helpt je graag verder.

Bronnen

• [1] T. Tufail, H. Bader Ul Ain, S. Noreen, A. Ikram, M. T. Arshad en M. A. Abdullahi, "Nutritional Benefits of Lycopene and Beta-Carotene: A Comprehensive Overview," Food Science & Nutrition, vol. 12, nr. 11, pp. 8715-8741, nov. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39619948/
• [2] A. M. Anghel Ştefan, E. Enachi, A. G. Cristea Hohotă, F. Bălănescu, O. Cioancă, M. Hăncianu en S. Robu, "Tomato-Derived Lycopene: From Phytochemistry and Extraction Technologies to Bioavailability and Nutraceutical Applications," Molecules, vol. 31, nr. 13, art. 2243, jun. 2026. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42451612/
• [3] P. P. Hoppe, K. Krämer, H. van den Berg, G. Steenge en T. van Vliet, "Synthetic and tomato-based lycopene have identical bioavailability in humans," European Journal of Nutrition, vol. 42, nr. 5, pp. 272-278, okt. 2003. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14564460/
• [4] A. Shao en J. N. Hathcock, "Risk assessment for the carotenoids lutein and lycopene," Regulatory Toxicology and Pharmacology, vol. 45, nr. 3, pp. 289-298, aug. 2006. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16814439/
• [5] F. Hajareh Haghighi, R. Binaymotlagh, P. S. Pintilei, L. Chronopoulou en C. Palocci, "Lycopene as Medicine: Unlocking the Therapeutic Power of a Bioactive Carotenoid," ACS Omega, vol. 11, nr. 19, pp. 27734-27744, mei 2026. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42179603/
• [6] S. Banerjee, S. Jeyaseelan en R. Guleria, "Trial of lycopene to prevent pre-eclampsia in healthy primigravidas: results show some adverse effects," Journal of Obstetrics and Gynaecology Research, vol. 35, nr. 3, pp. 477-482, jun. 2009. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19527386/
• [7] Voedingscentrum, "Vitamine A." [Geraadpleegd: 1 okt. 2026]. [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-a.aspx
• [8] Voedingscentrum, "Antioxidanten." [Geraadpleegd: 1 okt. 2026]. [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/antioxidanten.aspx

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 1 oktober 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gevarieerd eetpatroon en een gezonde leefstijl.