IJzerbisglycinaat

IJzer bisglycinaat is een verbinding van het mineraal ijzer met glycine, een klein aminozuur. Je ziet ook de namen ijzerglycinaat en ijzerchelaat; dat is dezelfde stof. Het is een van de meest onderzochte chelaatvormen van ijzer [2].

IJzer heb je nodig voor de vorming van hemoglobine, een onderdeel van rode bloedcellen. Je lichaam maakt ijzer niet zelf aan; je haalt het uit voeding zoals vlees, volkorenproducten, peulvruchten en groene groenten.

De kern van de keuze: welke ijzervorm past bij jou, en hoeveel elementair ijzer heb je nodig? Hieronder lees je waar ijzer voor wordt gebruikt en hoe bisglycinaat verschilt van andere vormen. Ook lees je hoe je het veilig doseert en inneemt.

Waar wordt ijzer bisglycinaat voor gebruikt?

Bisglycinaat levert ijzer. De volgende gezondheidseffecten zijn officieel goedgekeurd voor gebruik in de Europese Unie. Ze gelden voor ijzer als mineraal, ongeacht de vorm, en dus ook voor ijzer in de vorm van bisglycinaat:

• IJzer draagt bij tot een normale cognitieve functie.
• IJzer draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme.
• IJzer draagt bij tot de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine.
• IJzer draagt bij tot een normaal zuurstoftransport in het lichaam.
• IJzer draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem.
• IJzer draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.
• IJzer speelt een rol in het celdelingsproces.

Wat is ijzer bisglycinaat precies en hoe neemt je lichaam het op?

In bisglycinaat zit elk ijzerdeeltje vast aan twee moleculen glycine; "bis" betekent twee. Zo'n verbinding heet een chelaat. Bij klassieke ijzerzouten, zoals ijzersulfaat, zit het ijzer los aan een zuurrest.

Het ijzer zit in een chelaat ingepakt. Daardoor bindt het in de darm minder snel aan andere stoffen uit de voeding. Je lichaam regelt de opname op basis van zijn ijzervoorraad: is die goed gevuld, dan neemt het minder op [2].

Bisglycinaat bestaat maar voor een deel uit ijzer zelf; de rest van het gewicht is glycine. Etiketten vermelden daarom het elementaire ijzer: de hoeveelheid puur ijzer per dosis. Vergelijk producten altijd op dat getal, niet op het gewicht van de hele verbinding.

IJzer bisglycinaat of een andere ijzervorm?

IJzer bestaat als supplement in meerdere verbindingen. Ze leveren allemaal ijzer, maar de maag en darmen reageren er verschillend op.

IJzer bisglycinaat

Bisglycinaat is de chelaatvorm: ijzer gebonden aan glycine. In een overzicht van zeventien studies meldden zwangere vrouwen met bisglycinaat minder maag- en darmklachten dan met andere ijzersupplementen. Voor andere groepen is meer onderzoek nodig [4].

Kies bisglycinaat als je eerder maagklachten kreeg van ijzertabletten, of als je een milde vorm wilt om mee te beginnen. Vergelijk op elementair ijzer.

IJzerfumaraat

IJzerfumaraat is ijzer gebonden aan fumaarzuur. Het is een klassiek ijzerzout dat ook in tabletten via de apotheek zit.

Fumaraat is een prima keuze als je het goed verdraagt. Krijg je er verstopping of misselijkheid van, dan is bisglycinaat het mildere alternatief.

IJzersulfaat

IJzersulfaat is ijzer gebonden aan zwavelzuur en lang de standaard geweest in onderzoek. In een meta-analyse van 43 studies met 6.831 volwassenen is ijzersulfaat onderzocht. Het gaf ruim twee keer zo vaak maag- en darmklachten als een placebo [6].

Sulfaat is goedkoop en ruim beschikbaar. Wie gevoelig is voor darmklachten, kiest meestal een chelaatvorm.

Heemijzer

Heemijzer is de ijzervorm uit dierlijke producten zoals vlees en vis. Het lichaam neemt het via een andere route op dan alle bovenstaande vormen, die non-heemijzer zijn.

Heemijzer kies je als je een dierlijke bron wilt; voor vegetariërs en veganisten is bisglycinaat de logische keuze.

Combinaties met vitamine C

Veel bisglycinaat-supplementen bevatten ook vitamine C, soms aangevuld met koper of B-vitaminen. Voor vitamine C is de volgende claim goedgekeurd in de Europese Unie: vitamine C verhoogt de ijzeropname.

Een combinatie is handig als je niet apart aan vitamine C wilt denken. Zoek je alleen ijzer, dan volstaat een enkelvoudig product.

Hoeveel ijzer per dag heb je nodig?

Voor ijzer bestaat een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH): wat je per dag nodig hebt uit voeding en supplementen samen. Vrouwen tot de overgang hebben door de menstruatie meer nodig dan mannen.

Voor volwassenen vanaf 18 jaar geldt een veilig niveau van inname van 40 milligram ijzer per dag. Voor kinderen van 1 t/m 3 jaar is dat 10 milligram. Bij meer dan 45 milligram ijzer per dag kunnen acute maagdarmproblemen ontstaan, zoals misselijkheid, overgeven en diarree [1].

De meeste bisglycinaat-supplementen op de markt leveren ongeveer 14 tot 30 milligram elementair ijzer per dagdosering. Ligt de dosering hoger dan de ADH voor jouw groep, overleg dan met je huisarts. Een gevarieerde voeding levert voor de meeste mensen genoeg ijzer; een supplement is vooral relevant voor risicogroepen.

Hoe herken je een ijzertekort?

Een tekort merk je vaak aan snelle vermoeidheid, een bleke huid, snel buiten adem zijn en rusteloze benen. Een grotere kans op een tekort hebben vrouwen in de vruchtbare leeftijd en zwangere vrouwen. Ook vrouwen die borstvoeding geven, jonge kinderen en vegetariërs hebben een grotere kans [1].

Deze klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Heb je ze langere tijd, ga dan naar je huisarts; die kan met bloedonderzoek je ijzerwaarden bepalen.

Hoe neem je ijzer bisglycinaat het beste in?

Neem ijzer bij voorkeur met iets dat vitamine C bevat, zoals een glas sinaasappelsap of een stuk fruit. Vitamine C verhoogt de ijzeropname.

Koffie en thee bevatten polyfenolen, en granen en peulvruchten bevatten fytaat: plantenstoffen die zich in de darm aan ijzer binden. Beide remmen daardoor de opname van non-heemijzer.

Ook calcium, uit melkproducten of een supplement, kan de opname verminderen. Bij een gevarieerde maaltijd is het effect van één losse stof kleiner dan in studies met één maaltijd [3].

Praktische tips:

• Neem ijzer een uur vóór of twee uur ná koffie, thee of melkproducten.
• Combineer ijzer niet in hetzelfde moment met een calciumsupplement.

Is ijzer bisglycinaat veilig?

De bekendste bijwerkingen van ijzersupplementen zijn maag- en darmklachten: misselijkheid, verstopping, buikpijn en een zwarte ontlasting.

In onderzoek bij zwangere vrouwen gaf 25 milligram ijzer als bisglycinaat minder klachten dan 40 milligram als fumaraat. Ook vergeleken met 50 milligram als sulfaat gaf bisglycinaat minder klachten. Zwarte ontlasting kwam voor bij 8 procent tegenover 22 en 31 procent [5].

Je lichaam kan ijzer niet actief kwijtraken; het regelt de balans alleen via de opname. Te veel ijzer kan zich daarom ophopen.

Mensen met ijzerstapeling (hemochromatose) moeten daarom geen ijzertabletten slikken. Het algemene advies is om met een supplement niet boven 100 procent van de ADH te gaan [3], [1].

IJzertabletten voor volwassenen zijn gevaarlijk voor jonge kinderen. Het veilige niveau van inname voor een kind van 1 t/m 3 jaar is maar 10 milligram per dag. Bewaar ijzersupplementen daarom altijd buiten hun bereik.

Gebruik je medicijnen, overleg dan met je apotheker over het innamemoment.

Veelgestelde vragen over ijzer bisglycinaat supplementen

Hoeveel ijzer bisglycinaat per dag?

De meeste supplementen leveren 14 tot 30 milligram elementair ijzer per dag. Houd de dagdosering op het etiket aan en kijk naar het elementaire ijzer. Vergelijk niet op het gewicht van de hele verbinding.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen ligt tussen 11 en 16 milligram, afhankelijk van je groep. Het veilige niveau van inname voor volwassenen is 40 milligram per dag.

Wat is het verschil tussen ijzer bisglycinaat en ijzerfumaraat?

Bij fumaraat zit ijzer aan fumaarzuur, bij bisglycinaat aan het aminozuur glycine. Beide leveren ijzer en beide vallen onder dezelfde goedgekeurde claims.

Bisglycinaat staat bekend als milder voor maag en darmen. In onderzoek bij zwangere vrouwen gaf het minder klachten dan fumaraat en sulfaat [5].

Wat zijn de bijwerkingen van ijzer bisglycinaat?

Ook bij bisglycinaat kunnen misselijkheid, verstopping en een zwarte ontlasting voorkomen, al minder vaak dan bij ijzerzouten. Neem het bij een lichte maaltijd als je op een lege maag last krijgt. Houden klachten aan, bespreek het dan met je huisarts.

Kun je ijzer bisglycinaat met koffie of thee innemen?

Liever niet tegelijk. De polyfenolen in koffie en thee remmen de opname van non-heemijzer, waar bisglycinaat ook onder valt. Houd een uur vóór of twee uur ná de koffie of thee aan.

Is ijzer bisglycinaat geschikt voor vegetariërs en veganisten?

Ja, bisglycinaat is een niet-dierlijke ijzerbron. Vegetariërs krijgen via voeding alleen non-heemijzer binnen, dat het lichaam minder goed opneemt dan heemijzer uit vlees. Controleer wel of de capsule zelf plantaardig is.

Kun je ijzer bisglycinaat tijdens de zwangerschap gebruiken?

Dat kan, maar het is niet voor iedere zwangere nodig. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ijzer voor zwangere vrouwen is 16 milligram per dag.

Veel onderzoek naar bisglycinaat is juist bij zwangere vrouwen gedaan, in doses van 25 milligram elementair ijzer per dag [5].

Overleg met je verloskundige of huisarts of een supplement in jouw situatie nodig is.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke ijzervorm of dosering bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "IJzer." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/ijzer.aspx [Geraadpleegd: 22 sep. 2026].
2. E. Hertrampf en M. Olivares, "Iron amino acid chelates," International Journal for Vitamin and Nutrition Research, vol. 74, nr. 6, pp. 435-443, nov. 2004. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15743019/
3. R. Hurrell en I. Egli, "Iron bioavailability and dietary reference values," The American Journal of Clinical Nutrition, vol. 91, nr. 5, pp. 1461S-1467S, mei 2010. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20200263/
4. J. A. J. Fischer, A. M. Cherian, J. N. Bone en C. D. Karakochuk, "The effects of oral ferrous bisglycinate supplementation on hemoglobin and ferritin concentrations in adults and children: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials," Nutrition Reviews, vol. 81, nr. 8, pp. 904-920, jul. 2023. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36728680/
5. N. T. Milman en T. Bergholt, "Low-Dose Prophylactic Oral Iron Supplementation (Ferrous Fumarate, Ferrous Bisglycinate, and Ferrous Sulphate) in Pregnancy Is Not Associated With Clinically Significant Gastrointestinal Complaints: Results From Two Randomized Studies," Journal of Pregnancy, vol. 2024, art. 1716798, nov. 2024. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39582678/
6. Z. Tolkien, L. Stecher, A. P. Mander, D. I. Pereira en J. J. Powell, "Ferrous sulfate supplementation causes significant gastrointestinal side-effects in adults: a systematic review and meta-analysis," PLoS One, vol. 10, nr. 2, art. e0117383, feb. 2015. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25700159/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 22 september 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.