Echinacea

Echinacea is een kruid uit Noord-Amerika, bij ons bekend als rode zonnehoed. Wil je echinacea kopen, dan kies je eerst de soort en daarna de vorm. Die twee keuzes bepalen wat er in je supplement zit en hoe je het gebruikt.

De meeste supplementen bevatten Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia of een combinatie van beide. De vormen lopen uiteen van druppels en capsules tot thee, siroop en spray.

Op deze pagina lees je waar echinacea voor wordt gebruikt en hoe de soorten en vormen verschillen. Je leest ook wat er bekend is over dosering en veiligheid.

Waar wordt echinacea voor gebruikt?

Echinacea groeit van oorsprong in Noord-Amerika. De oorspronkelijke bewoners gebruikten de plant daar al als traditioneel kruid.

Mensen gebruiken echinacea vooral ter ondersteuning van de natuurlijke weerstand*. Daarnaast wordt het kruid traditioneel ingezet om de luchtwegen te ondersteunen*. Echinacea angustifolia wordt van oudsher ook gebruikt ter ondersteuning van de urinewegen*.

Voor echinacea zijn er nog geen goedgekeurde gezondheidsclaims in de Europese Unie. De genoemde toepassingen worden nog officieel beoordeeld.

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Wat is het verschil tussen Echinacea purpurea en angustifolia?

Er bestaan minstens 9 soorten echinacea. Drie daarvan worden het meest in supplementen gebruikt: purpurea, angustifolia en pallida. Van de plant worden de bovengrondse delen en de wortel verwerkt [2].

Echinacea purpurea heet in het Nederlands rode zonnehoed. Dit is de meest gebruikte soort. Fabrikanten verwerken er vaak zowel het kruid (blad, stengel en bloem) als de wortel van.

Echinacea angustifolia is de smalbladige zonnehoed. Van deze soort wordt vooral de wortel gebruikt. Sommige supplementen combineren purpurea en angustifolia in één product.

De kenmerkende plantstoffen van echinacea zijn alkylamiden, cichoreizuur en polysacchariden. Alkylamiden zijn stofjes die een licht tintelend gevoel op de tong geven. Cichoreizuur is een plantenzuur en polysacchariden zijn lange suikerketens [4].

Welke vormen echinacea-supplementen zijn er?

Echinacea is er in vier gangbare vormen. De verschillen zitten in sterkte, smaak en gebruiksgemak.

Druppels en tinctuur

Een tinctuur is een vloeibaar plantenextract, meestal op basis van alcohol. Voor echinacea-tincturen wordt vaak de verse plant of de wortel gebruikt. Er zijn ook alcoholvrije echinacea druppels.

Druppels doseer je flexibel en je kunt ze in wat water innemen. De sterkte verschilt per product; kijk daarvoor op het etiket.

Kies druppels of een tinctuur als je flexibel wilt doseren of moeite hebt met slikken. Houd wel rekening met de kruidige, licht tintelende smaak.

Capsules en tabletten

Capsules en tabletten bevatten gemalen kruid, gemalen wortel of een gedroogd extract. Een extract is geconcentreerd en daardoor sterker per gram dan gemalen plant.

Veel extracten zijn gestandaardiseerd. Dat betekent dat elke dosis een vast gehalte aan plantstoffen bevat, bijvoorbeeld cichoreizuur.

Kies capsules of echinacea tabletten als je een vaste dosis en een neutrale smaak wilt. Een gestandaardiseerd extract geeft de meeste zekerheid over de sterkte.

Thee en gedroogde wortel

Echinacea thee bevat gedroogd kruid of gedroogde wortel, in zakjes of los. Ook losse gesneden of gemalen wortel is verkrijgbaar; daar zet je zelf thee van.

Dit is de mildste vorm, zonder vast gehalte aan plantstoffen. Hoeveel je per kop binnenkrijgt, is daardoor niet precies te zeggen.

Thee past bij wie een milde, warme vorm zoekt. Wil je een afgemeten dosis, kies dan capsules of druppels.

Siroop, spray en zuigtabletten

Siroop is een zoete, vloeibare vorm die makkelijk inneemt. Een spray verstuif je direct in de mond of keel. Zuigtabletten lossen langzaam op in de mond.

Deze vormen worden vaak gecombineerd met propolis, vlierbes of vitamine C. Propolis is een harsachtige stof die bijen maken.

Deze vormen zijn handig voor onderweg en worden vaak voor kinderen gekozen. Voor een nauwkeurige, vaste dosis zijn capsules of tabletten geschikter.

Waar let je op als je echinacea koopt?

Met deze punten vergelijk je producten snel:

• Soort — het etiket vermeldt de Latijnse naam: Echinacea purpurea, Echinacea angustifolia of een combinatie.
• Plantdeel — wortel, bovengrondse delen of allebei; dit staat in de ingrediëntenlijst.
• Standaardisatie — gestandaardiseerde extracten vermelden een vast percentage plantstoffen, zoals cichoreizuur of echinacosiden (een plantstof uit de wortel).
• Vers of gedroogd — tincturen worden vaak van de verse plant gemaakt, extracten meestal van gedroogde plantdelen.
• Keurmerk — biologische teelt herken je aan het Europese bio-logo op de verpakking.
• Combinaties — sommige producten voegen propolis, vlierbes, cat's claw of vitamine C toe; ook dat staat op het etiket.

Hoeveel echinacea per dag is gangbaar?

Voor echinacea bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is een kruid en geen voedingsstof, dus een tekort bestaat niet.

De meeste capsules en tabletten op de markt bevatten 250 tot 1000 mg echinacea per dagelijkse portie. Bij druppels en siroop verschilt de dosering sterk per product. Houd daarom altijd het etiket van je eigen product aan.

In gepubliceerd langetermijnonderzoek gebruikten deelnemers echinacea-preparaten tot 6 maanden achter elkaar. Daarbij zijn geen schadelijke effecten gemeld [3].

Is echinacea veilig?

Echinacea wordt over het algemeen goed verdragen. De meest gemelde bijwerkingen zijn mild: maagdarmklachten en huiduitslag. Zeldzaam zijn allergische reacties, zoals netelroos of een zwelling van huid en slijmvliezen [2].

Er zijn daarnaast losse meldingen van leverklachten na gebruik van echinacea. In gecontroleerde studies is het kruid zelf niet aan leverschade gekoppeld. Krijg je klachten zoals vermoeidheid, misselijkheid, buikpijn of donkere urine, stop dan en ga naar je huisarts [2].

Het Voedingscentrum rekent rode zonnehoed (Echinacea purpurea) tot de kruiden die samen met medicijnen gezondheidsrisico's kunnen geven. Gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker [1].

Veelgestelde vragen over echinacea-supplementen

Waar is echinacea goed voor?

Echinacea wordt vooral gebruikt ter ondersteuning van de natuurlijke weerstand*. Ook het ondersteunen van de luchtwegen* is een bekend gebruiksdoel. Deze toepassingen komen uit het traditionele gebruik en worden in Europa nog officieel beoordeeld.

Is echinacea hetzelfde als rode zonnehoed?

Ja, rode zonnehoed is de Nederlandse naam voor Echinacea purpurea. De smalbladige zonnehoed is Echinacea angustifolia. Zie je zonnehoed op een etiket staan, dan gaat het dus om echinacea.

Wat zijn de bijwerkingen van echinacea?

In veel studies werden geen ernstige bijwerkingen gezien. In andere studies zijn klachten gemeld zoals misselijkheid, buikpijn, jeuk, huiduitslag en netelroos. Stop bij klachten en neem bij een heftige reactie direct contact op met een arts [4].

Kun je echinacea gebruiken tijdens de zwangerschap?

Het advies is om tijdens de zwangerschap en de borstvoeding uit voorzorg geen kruidenpreparaten te gebruiken. Dat geldt dus ook voor echinacea. Overleg bij twijfel met je verloskundige of huisarts [1].

Hoe lang mag je echinacea achter elkaar gebruiken?

Er bestaat geen officiële maximale gebruiksduur voor echinacea. In langetermijnonderzoek werd het kruid tot 6 maanden onafgebroken gebruikt, zonder meldingen van schadelijke effecten. Houd de gebruiksaanwijzing op het etiket aan en stop bij klachten [3].

Kunnen kinderen echinacea gebruiken?

Er zijn vormen die op kinderen zijn gericht, zoals siroop en zuigtabletten. In een veiligheidsoverzicht verdroegen zowel kinderen als volwassenen echinacea-preparaten over het algemeen goed. Houd de leeftijdsgrens en dosering op het etiket aan en overleg bij twijfel met de huisarts of apotheker [3].

*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke soort of vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 1 sep. 2026].
2. "Echinacea," in LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. [Online]. Beschikbaar: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548440/ [Geraadpleegd: 1 sep. 2026].
3. K. Ardjomand-Woelkart en R. Bauer, "Review and Assessment of Medicinal Safety Data of Orally Used Echinacea Preparations," Planta Medica, vol. 82, nr. 1-2, pp. 17-31, jan. 2016. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26441065/
4. A. Manayi, M. Vazirian en S. Saeidnia, "Echinacea purpurea: Pharmacology, phytochemistry and analysis methods," Pharmacognosy Reviews, vol. 9, nr. 17, pp. 63-72, jan.-jun. 2015. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26009695/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 1 september 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.