Cordyceps

Cordyceps is een schimmel die in de natuur op insecten groeit; in het Nederlands heet hij rupsendoder. In een cordyceps supplement zit altijd gekweekte cordyceps, want de wilde soort is zeldzaam en duur. De paddenstoel die je ziet, is het vruchtlichaam van die schimmel [1].

De keuze draait om twee vragen. Welke soort wil je: Cordyceps sinensis of Cordyceps militaris? En welk deel van de schimmel: het mycelium (de schimmeldraden) of het vruchtlichaam?

Op deze pagina lees je hoe die soorten en vormen verschillen. Je leest ook wat er bekend is over dosering en veiligheid.

Waar wordt cordyceps voor gebruikt?

Cordyceps komt uit de traditionele Chinese en Tibetaanse geneeskunde. De oudste beschrijving dateert uit 1694. Sinds 1964 staat Cordyceps sinensis in de Chinese farmacopee, het officiële handboek van geneesmiddelen [3].

De schimmel bevat polysachariden, dat zijn lange ketens van suikers. Daarnaast bevat hij de nucleosiden cordycepine en adenosine, mannitol en sterolen. Nucleosiden zijn bouwstenen van DNA en RNA; cordycepine is de stof waarmee fabrikanten het vaakst adverteren [6].

Voor cordyceps bestaat in de Europese Unie geen enkele goedgekeurde gezondheidsclaim. Er staat ook geen claim in de wacht voor beoordeling. Beloftes over de werking die je online leest, zijn daarom geen toegestane beweringen.

Wat is het verschil tussen Cordyceps sinensis en Cordyceps militaris?

Cordyceps sinensis heet tegenwoordig officieel Ophiocordyceps sinensis. De schimmel groeit alleen op het Tibetaans plateau, als parasiet op de rups van een nachtvlinder [4].

De wilde soort is ernstig bedreigd door overoogsten en klimaatverandering. In 2013 kostte hij 20.000 tot 40.000 dollar per kilo [5][6].

Wat als Cordyceps sinensis wordt verkocht, is daarom meestal gekweekt mycelium. Die schimmeldraden groeien door fermentatie in tanks met een voedingsvloeistof en worden daarna gedroogd. De bekendste stam heet CS-4 en is uit wilde cordyceps geïsoleerd [3].

Cordyceps militaris is een andere soort, die zich makkelijk laat kweken. In de kwekerij vormt deze soort wél vruchtlichamen op een kweekbodem. Cordycepine wordt gemaakt door Cordyceps militaris, niet door Ophiocordyceps sinensis [7][9].

Wil je cordycepine of het vruchtlichaam, kies dan een product van Cordyceps militaris. Wil je de traditionele soort, dan koop je in de praktijk gekweekt mycelium zoals CS-4.

Welke vormen cordyceps-supplementen zijn er?

Cordyceps is er in drie gangbare vormen, los of gecombineerd met andere paddenstoelen. De verschillen zitten in concentratie en gebruiksgemak.

Capsules met cordyceps-extract

Een extract is een geconcentreerde uittrekking van de gedroogde schimmel, meestal met heet water. Op het etiket staat vaak een verhouding zoals 10:1 of 12:1. Dat betekent dat tien of twaalf delen grondstof één deel extract opleveren; over de gehaltes zegt dat getal nog niets.

Een gestandaardiseerd extract vermeldt wél een vast gehalte, bijvoorbeeld aan polysachariden, cordycepine of adenosine. Kies capsules met zo'n extract als je een vaste sterkte per dosis wilt.

Cordyceps poeder

Cordyceps poeder is de gedroogde, gemalen schimmel zonder concentratiestap. Bij sinensis-poeder is dat gedroogd mycelium, bij militaris-poeder meestal het gemalen vruchtlichaam. Je roert het door koffie, yoghurt of een smoothie.

Poeder past bij wie de hele schimmel wil en zelf wil doseren. Wil je zekerheid over de sterkte, kies dan een extract.

Cordyceps druppels en tinctuur

Een tinctuur is een vloeibaar extract op alcohol, soms gecombineerd met een waterextract. Op het etiket staat een verhouding zoals 1:3 of 2:1. Je doseert per druppel en hebt geen water nodig.

Druppels zijn handig als je geen capsules wilt slikken. De sterkte verschilt per product; het etiket geeft de doorslag.

Combinaties met andere paddenstoelen

Cordyceps zit vaak in paddenstoelencomplexen met reishi, shiitake of chaga, en in koffie met paddenstoelpoeder. De hoeveelheid cordyceps per dosis is dan kleiner dan in een enkelvoudig product. Zoek je specifiek cordyceps, kies dan een enkelvoudig product.

Waar let je op bij de kwaliteit van een cordyceps-supplement?

Het belangrijkste onderscheid is het deel van de schimmel. Het vruchtlichaam is de eigenlijke paddenstoel, die uit de rups of uit de kweekbodem omhoog groeit. Het mycelium is het onzichtbare netwerk van schimmeldraden waaruit dat vruchtlichaam ontstaat.

Bij cordyceps ligt dat onderscheid anders dan bij andere paddenstoelen. Het wilde vruchtlichaam is onbetaalbaar. Gefermenteerd mycelium heeft een andere samenstelling dan de wilde schimmel, maar bevat wel meer nucleosiden zoals adenosine [5][11].

Ook vervalsing komt voor. Onder de naam Cordyceps sinensis worden soms andere soorten verkocht, zoals Cordyceps gunnii of Cordyceps cicadae [12].

In een gecontroleerde kweek is verontreiniging met zware metalen bovendien te vermijden [4].

Let daarom op deze punten:

• Soort en deel — het etiket noemt Cordyceps sinensis (Ophiocordyceps sinensis) of Cordyceps militaris, én mycelium of vruchtlichaam.
• Stam — bij gefermenteerd mycelium staat vaak de stam vermeld, zoals CS-4.
• Gehaltes — een gestandaardiseerd extract noemt het percentage polysachariden of bèta-glucanen (een type polysacharide), en soms cordycepine of adenosine.
• Extractverhouding — 10:1 of 12:1 zegt iets over de concentratie, niet over de gehaltes.
• Zuiverheid — een fabrikant die de kweekwijze en de analyse op zware metalen vermeldt, is transparanter.
• Keurmerk — biologische teelt herken je aan het Europese bio-logo.

In Nederland vallen cordyceps-supplementen als kruidenpreparaat onder de Warenwet. Goedkeuring vooraf is niet nodig; de NVWA houdt toezicht [2].

Hoeveel cordyceps per dag is gangbaar?

Voor cordyceps bestaat geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Het is een schimmel en geen voedingsstof, dus een tekort kun je niet hebben.

In onderzoek bij gezonde volwassenen werd 1,5 gram Cordyceps militaris per dag gebruikt, gedurende 4 tot 12 weken. In een studie met jonge mannen was dat 2,4 gram Cordyceps sinensis per dag, 8 weken lang [8].

Capsules op de markt bevatten meestal 400 tot 800 mg cordyceps per capsule. Fabrikanten adviseren doorgaans één tot drie capsules per dag; voor poeder is 1 tot 3 gram per dag gangbaar. Dit is een marktbeeld, geen advies; houd de dosering op je etiket aan.

Is cordyceps veilig?

In onderzoek met gezonde volwassenen gaf Cordyceps militaris geen ernstige bijwerkingen. De enkele gemelde klachten waren mild en betroffen de maag en darmen [8].

Toch is de veiligheid van dagelijks gebruik nog niet volledig onderzocht. Cordycepine en pentostatine, twee stoffen uit de schimmel, zijn in hoge doses giftig voor cellen. Of cordyceps-schimmels ook mycotoxinen (schimmelgifstoffen) kunnen maken, is nog niet uitgesloten [9].

Een overzichtsstudie brengt Cordyceps sinensis zwak in verband met bloedingen bij operaties, ook zonder bloedverdunners. Gebruik je bloedverdunners, overleg dan met je arts. Stop twee weken voor een operatie met supplementen die je niet nodig hebt [10].

Kruidenpreparaten kunnen zware metalen bevatten, zoals lood, arseen of kwik. Gebruik je medicijnen, overleg dan met je arts of apotheker [2].

Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Gebruik dan uit voorzorg geen kruidenpreparaten, en dus ook geen cordyceps [2].

Veelgestelde vragen over cordyceps supplementen

Wat is cordyceps?

Cordyceps is een geslacht van schimmels met meer dan 350 soorten, die in de natuur op insecten leven. De bekendste soorten zijn Cordyceps sinensis en Cordyceps militaris. In supplementen zit gekweekt mycelium van de eerste soort, of het gekweekte vruchtlichaam van de tweede [3].

Is cordyceps een plant of een paddenstoel?

Cordyceps is geen plant, maar een schimmel; de paddenstoel is het vruchtlichaam van die schimmel. De Nederlandse naam rupsendoder verwijst naar de rups waarop de schimmel groeit en die daarbij sterft [1].

Waar is cordyceps goed voor?

Cordyceps heeft een lange geschiedenis in de traditionele Chinese en Tibetaanse geneeskunde. In de Europese Unie is echter geen enkele gezondheidsclaim goedgekeurd of in beoordeling. Wat cordyceps in je lichaam doet, mag een fabrikant daarom niet beweren.

Wat is het verschil tussen cordyceps-extract en cordyceps poeder?

Een extract is ingedikt: uit veel gedroogde schimmel blijft een kleine hoeveelheid geconcentreerde stof over. Poeder is de hele schimmel, gedroogd en gemalen, en bevat per gram dus minder werkzame stoffen. Wil je een afgemeten gehalte aan cordycepine of polysachariden, dan heb je een gestandaardiseerd extract nodig.

Kun je cordyceps elke dag gebruiken?

Er bestaat geen officiële norm voor dagelijks of langdurig gebruik van cordyceps. Houd de dagdosering op het etiket aan en stop bij klachten. In onderzoek werd Cordyceps militaris 4 tot 12 weken achtereen gebruikt zonder ernstige bijwerkingen [8].

Is cordyceps dezelfde schimmel als in The Last of Us?

De serie is fictie. De cordyceps in supplementen is gekweekt, gedroogd en vaak tot extract verwerkt. In de natuur groeien cordyceps-schimmels op insecten, zoals de rupsen van nachtvlinders op het Tibetaans plateau [4].

Voor 21:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Twijfel je welke soort of vorm bij jou past? Onze klantenservice denkt graag met je mee.

Bronnen

1. Voedingscentrum, "Eetbare paddenstoelen." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/paddenstoelen.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
2. Voedingscentrum, "Kruidenpreparaten." [Online]. Beschikbaar: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/kruidenpreparaten.aspx [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
3. B. Lin en S. Li, "Cordyceps as an Herbal Drug," in Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects, 2e ed., I. F. F. Benzie en S. Wachtel-Galor, red. Boca Raton (FL): CRC Press/Taylor & Francis, 2011, hfst. 5. [Online]. Beschikbaar: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92758/ [Geraadpleegd: 4 sep. 2026].
4. X. Li, Q. Liu, W. Li, Q. Li, Z. Qian, X. Liu en C. Dong, "A breakthrough in the artificial cultivation of Chinese cordyceps on a large-scale and its impact on science, the economy, and industry," Critical Reviews in Biotechnology, vol. 39, nr. 2, pp. 181-191, mrt. 2019. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30394122/
5. Z. He, M. Ye, H. Wu, D. Liang, J. Huan, Y. Yao, X. Wu en X. Luo, "The Conservation Crisis of Ophiocordyceps sinensis: Strategies, Challenges, and Sustainable Future of Artificial Cultivation," Journal of Fungi, vol. 11, nr. 12, art. 892, dec. 2025. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41440717/
6. H. C. Lo, C. Hsieh, F. Y. Lin en T. H. Hsu, "A Systematic Review of the Mysterious Caterpillar Fungus Ophiocordyceps sinensis in Dong-ChongXiaCao (Dōng Chóng Xià Cǎo) and Related Bioactive Ingredients," Journal of Traditional and Complementary Medicine, vol. 3, nr. 1, pp. 16-32, jan. 2013. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24716152/
7. D. Kontogiannatos, G. Koutrotsios, S. Xekalaki en G. I. Zervakis, "Biomass and Cordycepin Production by the Medicinal Mushroom Cordyceps militaris - A Review of Various Aspects and Recent Trends towards the Exploitation of a Valuable Fungus," Journal of Fungi, vol. 7, nr. 11, art. 986, nov. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34829273/
8. K. J. Jędrejko, J. Lazur en B. Muszyńska, "Cordyceps militaris: An Overview of Its Chemical Constituents in Relation to Biological Activity," Foods, vol. 10, nr. 11, art. 2634, okt. 2021. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34828915/
9. B. Chen, Y. Sun, F. Luo en C. Wang, "Bioactive Metabolites and Potential Mycotoxins Produced by Cordyceps Fungi: A Review of Safety," Toxins, vol. 12, nr. 6, art. 410, jun. 2020. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32575649/
10. J. Hatfield, S. Saad en C. Housewright, "Dietary supplements and bleeding," Proceedings (Baylor University Medical Center), vol. 35, nr. 6, pp. 802-807, sep. 2022. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36304597/
11. W. Cheng, X. Zhang, Q. Song, W. Lu, T. Wu, Q. Zhang en C. Li, "Determination and comparative analysis of 13 nucleosides and nucleobases in natural fruiting body of Ophiocordyceps sinensis and its substitutes," Mycology, vol. 8, nr. 4, pp. 318-326, okt. 2017. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30123652/
12. Y. Liu, X. Y. Wang, Z. T. Gao, J. P. Han en L. Xiang, "Detection of Ophiocordyceps sinensis and Its Common Adulterates Using Species-Specific Primers," Frontiers in Microbiology, vol. 8, art. 1179, jun. 2017. [Online]. Beschikbaar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28680424/

Inhoudelijk gecontroleerd door Jochum Smid, Biobased Chemicus. Laatst bijgewerkt op 4 september 2026.

Een voedingssupplement is een aanvulling op de voeding en geen vervanging van een gezonde, gevarieerde voeding.